اول :
كَذلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُرْتابٌ .
دوم :
وَ يُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِينَ .
سوم :
يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ . الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ . . .
با ملاحظه جميع آيات مىدانيم كه خداوند همه انسانها را به وسيله عقل و قرآن هدايت فرموده
( وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ ،
فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها .
لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ .
هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى ) .
ولى آنانى كه هدايت اولى قرآن را نپذيرفته و معصيت كرده ارواح آنان كثيف و تيره مىشوند و همين تيرگى سبب گمراهى آنان مىگردد ، اسباب به اذن خداوند در مسببات تأثير مىگذارد . و هيچ مشكلهاى در مدلول آيات قرآن باقى نمىماند .
12 - گاهى مفسرى با قضاوت قبلى در يك موضوع ، به قرآن مراجعه مىكند ، كه تحقيق همچه فرد ارزش مهمى ندارد ، چه احتمال مىرود . ناخودآگاه يا خودآگاه ، آيات را در راستاى مفاهيم ذهنى مورد پذيرش خود سوق دهد و حق را بر اعتقاد خود تطبيق كند ، نه اعتقاد را بر حق ، كه به واقعيت برسد . لذا در مواقع استنباط مطلب از قرآن مجيد بايد ذهن خود را از تصورات سابق خود در مورد آن مطلب پاك سازد و حتى المقدور بىطرفانه تتبع و دقت كند تا به واقع برسد .
13 - قرائتهاى جديد قرآن مجيد كه فعلا طرفدارانى پيدا كرده است و قرآن را بر خلاف موازين دلالت لفظى به مجرد استحسانات و تأثير تهاجم فرهنگى بيگانه در مسايل اجتماعى و اقتصادى و حقوقى تأويل مىبرند ، در واقع رد قرآن و انكار شريعت اسلامى است كه روى علل گوناگونى تظاهر به مخالفت با دين نمىكنند ، اين گمراهى زشت بين دانشمندان نصرانى اولا و سپس از غرب به شرق خزيده و دامنگير بعضى از كمسوادان سنى و شيعه گرديده است . كه در عين بىسوادى يا كمسوادى ادعاى تفسير قرآن را دارند .