نزديك يا دور مورد استفاده إنسانها قرار بگيرد ؛ مثلًا پس از ده يا 15 دقيقه از كابل به مكه مكرمه برود و نماز را بخواند و دوباره به كابل بر گردد و زنش به او بگويد امشب يك ساعت دير تر به خانه آمدى بچه ها منتظر غذا خوردن هستند ! !
و شايد در آينده دور خداوند به بشر امكانات عقلى و مادى ديگرى بدهد كه امروز براى ما و شما از ( ما لاتعلمون است ) ! !
امروز وجود حيوانات اهلى براى ما زينت گفته نمىشود و ممكن است فردا وجود ماشينهاى سوارى بنز و خودكار براى آن مردم زينت به حساب نيايد و حتى هواپيماهاى كوچك دو سه نفرى هم زينت نباشد ! ! و نسبت خلق و آفريدن مصنوعات بشرى به خداوند به جهت خلق مواد آن مصنوعات و خلق بنزين و ساير شرايط فيزيكى و شيميايى و غيره آنها كه از قدرت بشرى بيرون است ؛ بلكه عقل و فكر و وجود بشر نيز از خلق خداوند است تنها تركيب مواد و إيجاد هيئت مصنوعات از فعل بشر است كه آن هم به حول و قوت پروردگار و نيز به عقل خدا دادى وابسته است . و لذا قرآن خلق و تقدير هر چيز را به خدا نسبت مىدهد .
و از نظر عقلى و فلسفى نسبت معلول همان گونه كه به علل قريب و متوسط آن درست است به علل بعيده و علة العلل نيز صحيح است ( دقت كنيد ) !
جاهل قاصر
« وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ وَ مِنْها جائِرٌ وَ لَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعِينَ »
( النحل : 9 ) ؛ و بر خدا ( لازم است ) هدايت راه راست و بعضى از آن ( راهها ) كج است و اگر خدا مىخواست تأكيداً شما را راهنمايى مى نمود .
در اين آيه سه مطلب إفاده شده است :
1 - بر خداوند ( نشان دادن ) راه لازم است ؛ جمعى از متكلمين تكليف مردم را به دين بر خداوند واجب مى دانند و بر آن به قاعده لطف و غير آن استناد مىجويند ، متكلمين عدليه به