جمعى آيه را بر مدح و تعريف إنسان تفسير كردهاند كه او را از نطفهء بى ارزشى آفريديم ولى خيلى مقام او بالا رفت ( تفسير اول ) و دستهء آيه را بر مذمت إنسان حمل كردهاند ( تفسير دوم ) إنسان را از نطفهء بى ارزشى آفريد و در نهايت در مقابل دستورات خالق خود به گفتگو برخاست ولى بر هر دو تفسير فوق اين ايراد وارد مىآيد كه خالق جهان اولًا نطفهء آدمى را بى ارزش نيافريده و اين مردم نادان هستند كه آن را بى ارزش مى دانند ، ما امروز نطفه را بسيار اسرار آميز و مهم و بيانگر حكمت بالغهء إلهى مى دانيم كه از ميليونها - احتمالًا از چند صد ميليون - اسپرم آفريده شده و علم بشرى با تمام پيشرفت عجيبى كه نموده نمىداند كه چرا يك يا چند اسپرم اندكى نيافريد كه ميليونها اسپرم آفريد .
پس بايد در ترجمه آيه دقت بيشترى نمود .
و سؤال ديگرى كه از خود آيه در ذهن شكل مىگيرد اين است كه مخاصمه آشكار إنسان چه حق و چه باطل از جسم آدمى نشأت نمىگيرد ؛ بلكه زاييده روح مجرد اوست
« ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ
« 1 »
»
( المؤمنون : 14 )
مگر اين كه گفته شود كه روح بدون سلولهاى مغز چنين ادراكى پيدا نمى توانست
قرآن و وسايل نقليه امروز و فردا
( خداوند آفريد ) اسبان و استرها و خر ها را تا بر آنها سوار شوند و زينت زندگانى شما باشد
« وَ يَخْلُقُ ما لا تَعْلَمُونَ »
( النحل : 8 ) و خداوند مى آفريند چيزهاى را كه نمى دانيد .
ممكن از جمله اخير اين آيه بفهميم كه خداوند بطور سر بسته به مردم آن زمان خبر داد كه ما در آينده وسايل نقليه ديگرى را مانند دو چرخه و چند چرخه و موتر هاى باربر كوچك و بزرگ ( تريلى ) و كشتى هاى غول پيكر و تحت البحرى ها ( زير دريايى هاى ) ناوشكن و قطارهاى بزرگ سريع السير و ماشين هاى سوارى مختلف و قمر هاى مصنوعى كه در آينده
هامش
( 1 ) - ما إنسان را پس از نطفه و خون و مضغه ، چيزى ديگرى آفريديم پر خير است خداييكه بهترين آفريدگاران است .