و عين همين سؤال و جواب در تكوين و جهان خلقت نيز وجود دارد . مردم دوره هاى گذشته از علل و أسباب و حكمت بسيارى از موجودات آگاهى نداشتند و ايراد مى گرفتند و حتى از همين زاويه ( ناآگاهى بحكمت و استحكام كائنات جهان ماده ) منكر آفريدگار جهان مىشدند و به جاى خالق دانا و توانا و زنده و حكيم ، طبيعت كَر وكُور را معرفى مىكردند ! ! و به جاى روح در إنسان به سلولهاى مغز بسنده مىكردند . ولى پيشرفت علوم طبيعى - فيزيك كيميا ( شيمى ) بيالوژى جيالوژى و خصوصاً فيزى لوژى إنسانى و حيوانى و نباتى و نيز علم نجوم - عظمت خالق دانا و توانا و حكيم را بسيار روشن ساخت و همه سنگر هاى موهوم ماتريالزم را بى رحمانه ويران ساخت و حتى علم روحى جديد ، وجود روح إنسان را علمى ساخت . إنسان به حكم عقل و فطرت - با تجربيات علمى دو سه قرن اخير - معذور نيست و حتى هيچ مجوزى ندارد كه جهل خود به فلسفه تكوين و تشريع را دليل إنكار قرار دهد .
بلى جاهل حق سؤال را دارد كه فرق آن با إنكار بسيار روشن است بعضى از دانشمندان معاصربا در نظر داشت علوم روز چنين جواب ميدهد : « امروز ثابت شده كه خاك به خاطرداشتن باكتريهاى فراوان مىتواند الودگيها را از بين ببرد ، اين باكتريها كه كار آنها تجزيه كردن مواد آلى و از بين بردن انواع عفونتهاست معمولا در سطح زمين و اعماق كم كه از هوا و نور آفتاب بهتر مى توانند إستفاده كنند فراوانند ، به همين دليل هنگامى كه لاشه هاى حيوانات و يا بدن إنسان پس ازمردن زير خاك دفن شود و همچنين مواد آلوده گوناگونى كه روى زمينها مىباشد ، در مدت نسبتاً كوتاهى تجزيه شده و بر أثر حمله باكتريها كانون عفونت از هم متلاشى مىگردد ، مسلم است اگر اين خاصيت در خاك نبود كرهء زمين در مدت كوتاهى مبدل به يك كانون عفونت مىشده ، اصولًا خاك خاصيتى شبيه مواد « آنتى بيوتيك » دارد و تأثير آن در كشتن ميكربها فوق العاده زياد است .
افق اعلى (تفسير آياتى از قرآن مجيد) (فارسى) — صفحة 150
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص١٥٠