كشيدند ، خصوصاً در طبخ غذاى مخصوص ، زيرا كسالت داشتند و هر غذايى مناسب حالشان نبود . و واقعاً در طول اين سالها والدهء ما مجاهده كردند ؛ رحمةاللهعليهما رحمةً واسعة .
تأديب
با همهء احترامى كه براى فرزندان قائل بودند ، در عين حال در مواقع لازم تأديب هم ميكردند ؛ و اينطور نبود كه در تربيت فقط به جمال اكتفاء كنند ، بلكه برخى اوقات با جلال با فرزندان برخورد مىنمودند !
ميفرمودند : كار تربيت ، تنها با جمال تمام نمىشود . جلال هم لازم است .
حتّى گاهى ممكن است براى تربيت ، زدن هم لازم باشد . روى همين جهت در شريعت هم در برخى موارد كه بدون تنبيه بدنى مشكل حلّ نمىشود ضرب اطفال تجويز شده است . « 1 »
هامش
( 1 ) . در برخى از عبادات چون وضوء و نماز به خصوص امر شده كه اگر راههاى ديگر همچون نصيحت و بيان بركات و فوائد نماز و ترغيب و تشويق و محبّت ورزيدن و جائزهدادن و . . . مثمر ثمر نبود ، پسرى را كه به نُه يا ده سال رسيده با تأديب بدنى به عمل وادار كنند .
شيخ صدوق به طريق خود از عبدالله بن فضاله از حضرت امام باقر يا امام صادق عليهماالسّلام روايت مىكند كه :
يُترَكُ الغُلامُ حَتّى يَتِمَّ لَهُ سَبعُ سِنينَ ؛ فَإذا تَمَّ لَهُ سَبعُ سِنينَ قيلَ لَهُ : اغْسِل وَجهَكَ وَ كَفَّيكَ . فَإذا غَسَلَهُما قيلَ لَهُ : صَلِّ . ثُمَّ يُترَكُ حَتّى يَتِمَّ لَهُ تِسعُ سِنينَ ، فَإذا تَمَّت لَهُ عُلِّمَ الوُضوءَ وَ ضُرِبَ عَلَيهِ وَ امِرَ بِالصَّلوةِ وَ ضُرِبَ عَلَيها ؛ فَإذا تَعَلَّمَ الوُضوءَ وَ الصَّلوةَ غَفَرَ اللَهُ لِوَالِدَيهِ إنْ شاءَ اللَهُ .
( وسآئلالشّيعة ، ج 4 ، ص 20 به نقل از شيخ صدوق . )
فقهاى عظام نيز بر طبق همين روايات فتوا به استحباب ضرب غلام بر نماز دادهاند . شهيد اوّل در البيان مىفرمايد :