كما اينكه حضرت پروردگار در خطاب به نبىّ أكرم صلّى الله عليه و آله وسلّم ميفرمايد :
إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلًا * إِنَّ لَكَ فِي النَّهارِ سَبْحاً طَوِيلًا
« 1 » . « تحقيقاً آنچه در شب مىرسد ، براى تو گامى استوارتر و گفتارى پايدارتر است و تحقيقاً براى تو در روز مجال واسعىاست كه در اين عالم كثرات شنا كنى ( و آنچه را كه در شب گرفتهاى ، در روز مصرف نمائى . ) »
مىفرمودند : به هيچ عذرى نماز شب را ترك نكنيد . در همان شبى كه ميهمان آمده برخيزيد و نماز شب بخوانيد و نگوئيد : دو سه روز ديگر كه ميهمان رفت ، نماز شب را به جاى مىآورم و قضاى گذشته را نيز بجا مىآورم . اگر بچّه مريض است ، در همان شب كه نمىگذارد بخوابيد ، قدر دانسته برخيزيد و وضو بگيريد و نماز بگزاريد ( گريهء بچّه در شب خودش نعمت است ) .
حضرت علّامهء والد به حفظالصّحة بسيار سفارش مىنمودند و مقدار خواب را به اقتضاى سنّ و مزاج سالك مىدانستند و بدين جهت خواب كمتر از ششساعت را براى افراد عادى اجازه نمىدادند .
مىفرمودند : براى برخى در شبانهروز 7 ساعت و براى برخى خصوصاً در سنين نوجوانى و جوانى 8 ساعت خواب لازم است و هركس بايد رعايت حال و توان خود را بنمايد .
أمّا براى بيدارى و تهجّد مىفرمودند : در شبهاى تابستان يكساعتونيم تا يكساعت و در زمستانها دوساعتونيم تا دوساعت قبل از أذان بايد بيدار بود و به عبادت مشغول شد و با كمتر از اين كار سالك به مقصد نمىرسد و بهرهء لازم را نمىبرد . و سيرهء خود ايشان نيز از آغاز سلوك اينگونه بودهاست ، به استثناى شبهايى كه احياء و عبادت در آن مستحبّ است كه
هامش
( 1 ) . آيه 6 و 7 ، از سورهء 73 : المزّمّل .