و ميفرمايد :
أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ .
« 1 » « آگاهباشيد كه فقط با ذكر خداوند دلها آرام شده و از تلاطم و اضطراب خارج ميگردد . »
و عبدالواحد آمدى در كتاب غررالحكم و دررالكلم از أميرالمؤمنين عليهالسّلام روايت مىكند :
مَن ذَكَرَ اللَهَ سُبحانَهُ أحيَى اللَهُ قَلبَهُ و نَوَّرَ عَقلَهُ و لُبَّهُ . « 2 »
« هر كس خداوند سبحانه را ياد كند ، خداوند نيز دل او را به حيات معنوى زنده نموده و عقل و خرد او را روشن و نورانى مىكند . »
و در موضع ديگرى از آنحضرت روايت مىكند :
الذِّكرُ نورُ العُقولِ و حَيوةُ النُّفوسِ وجَلآءُ الصُّدُورِ . « 3 »
« ذكر خدا ، نور عقلها ، و حيات جانها بوده و سينهها را از زنگار غفلت و رين معاصى جلا مىدهد . »
و ملّا جلالالدّينمحمّد رومى در مثنوىمعنوى به همين حقيقت اشارهكرده و ميفرمايد :
اين قدر گفتيم باقى فكر كن * فكر اگر جامد بود رو ذكر كن
ذكر آرد فكر را در اهتزاز * ذكر را خورشيد اين افسرده ساز « 4 »
از درون خويش اين آوازها * منع كن تا كشف گردد رازها
ذكر حقّ كن پاك غولان را بسوز * چشم نرگس را از اين كركس بدوز
صبح صادق را ز كاذب واشناس * رنگ مى را بازدان از رنگ كاس « 5 »
ذكر حقّ پاك است چون پاكى رسيد * رخت بر بندد برون آيد پليد
چون بر آمد نام پاك اندر دهان * نه پليدى ماند و نى اندُهان « 6 »
بر اساس همين تأثير ذكر در نفى خواطر و فكر ، نظر شريف مرحوم علّامهء
هامش
( 1 ) . آيه 28 ، از سورهء 13 : الرّعد .
( 2 ) . غررالحكم ، ص 189 ، ح 3645 و ح 3634 .
( 3 ) . غررالحكم ، ص 189 ، ح 3645 و ح 3634 .
( 4 ) . مثنوىمعنوى ، ص 567 و ص 124 .
( 5 ) . مثنوىمعنوى ، ص 567 و ص 124 .
( 6 ) . همان مصدر ، ص 206 ؛ اندُهان ، جمع اندُه مخفّف اندوه است .