أنانيّت و رفض ماسوىالله دانسته و با جملهء : و لا تَشتَغِل عَنِ الواحِد بِالمَثالِثِ و المَثانى ، به عنوان فذلكهء كلام خود ، شاهراه حقيقت را عدم تنزّل از توحيد حضرت پروردگار تعريف مىكند .
حضرت علّامه آية الله والد معظّم رضوان الله تعالى عليه پيمودن راه خدا و سير و سلوك إلىالله را ضرورى دانسته و هيچ مفرّى از إظهار فنا و إقرار و اعتراف به فقر حقيقى و نيستى نمىديدند .
معتقد بودند : انسان در هر راهى غير از سبيل فنا و اندكاك و عبوديّت مطلقهء حضرت حقّ تباركوتعالى قدم بگذارد ، سرمايهء وجودى خود را تباه ساخته و خسرانزده و تهىدست و با كوهى از حسرت از دنيا خواهد رفت .
مگر نه اينست كه خداوند علىّ أعلى در مصحف كريم ميفرمايد :
قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصاً لَهُ دِينِي
*
فَاعْبُدُوا ما شِئْتُمْ مِنْ دُونِهِ قُلْ إِنَّ الْخاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَ أَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَلا ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ .
« 1 » و خسران نفس را مترتّب بر عبادت ماسوىالله نمودهاست . و أميرالمؤمنين عليهالسّلام مىفرمايند :
ضَاعَ مَن كانَ لَهُ مَقصَدٌ غَيرُ اللَهِ . « 2 »
« هركس هدف و مقصدى غير از خود خداوند داشته باشد راه را گم نموده و نابود شده است . »
بههمينجهت ، اكتفانمودن به ماسوىالله را هر چند امرى نورانى باشد ، زيان سنگين و غيرقابلجبران دانسته ، و همگان را به ذات خداوند تبارك و تعالى سوق داده و آن را از همه چيز بهتر و برتر مىشمردند .
هامش
( 1 ) . آيه 14 و 15 ، از سورهء 39 : الزّمر : « اى پيامبر ! بگو : من فقط خدا را مىپرستم ، پس شما هر كس را كه خواستيد پرستش كنيد ! بگو : همانا زيانكاران واقعىكسانى هستند كه خودشان و أهلشان را روز قيامت خسران زده نمايند . آگاه باش ايناست همان خسران و زيان آشكار و مبين . »
( 2 ) . غررالحكم ، ص 95 ، ح 1681 .