به هر جا بنگرم كوه و در و دشت * نشان از قامت رعنا ته وينم « 1 »
و أيضاً اين بيت را بارها ترنّم مىنمودند :
آنكه در خواب است او در خوابتر * هست بيداريش از خوابش بتر
در اين سفر أخير يك روز خدمت ايشان عرض كردم : اين عالم و موجودات به چه صورتى هستند ؟ فرمودند : خواب !
و نيز از ارتباط اين عالم با عالم غيب سؤال كردم ، فرمودند : اين عالم نيستِ هستنماست ؛ و آن طرف هستِ نيستنماست !
اين جمله را خدمت حضرت والد رضوان الله تعالى عليه عرض كردم ، فرمودند : اين جمله ، يك كتاب است ، اگر انسان بخواهد آن را شرح كند !
بارى ، اين كلام حضرت آقاى حدّاد پرده از معانى راقى و بلندى برمىداشت كه ايشان بواسطهء آنكه گرد تعيّن را از دامن خود افشانده بودند ، بدان دستيافته و از فراز آن ذروهء أعلى اين كلمات از ايشان تراوش مىنمود . و چقدر تعابير حضرت آقاى حدّاد از اين حقيقت كه آن را لمس نموده بودند ، شبيه مضامين روايات أهلبيت عليهم السّلام است ، چنان كه از حضرت سيّدالشّهداء عليهالسّلام روايت شده است كه در زمانى كه خواصّ أصحاب حضرت حاضر به تنها گذاشتن آن حضرت نگرديدند ، فرمودند :
وَاعْلَمُوا أَنَّ الدُّنْيا حُلْوَها وَ مُرَّها حُلُمٌ وَ الِانْتِباهَ فى الأخِرَةِ ، وَالْفآئِزُ مَنْ فازَ فيها وَالشَّقىُّ مَن شَقِىَ فيها « 2 » .
« بدانيد كه دنيا شيرينى و تلخىاش همگى خواب است و بيدارى در آخرت است ، و فوز و نجات براى كسىاستكه در آخرت به فوز برسد و شقى كسى است كه در آخرت به شقاوت مبتلا گردد . »
هامش
( 1 ) . همان مصدر ، ص 1 .
( 2 ) . بحارالأنوار ، ج 45 ، ص 91 ، باب 37 ، ح 29 .