تعريف مىكردند ، ولى بحرالفوائد را براى طلبهء محصّل كه در حال درسگرفتن است كمى سنگين مىدانستند .
از حواشى مكاسب نظر خاصّى به حاشيهء سيّد رحمة الله عليه داشتند .
تخصّصىشدن علوم پس از اجتهاد
در مورد تخصّصىشدن علوم حوزوى بر خلاف نظر عدّهاى كه مىگويند :
طلبه پس از اتمام مقدّمات يا اتمام دورهء سطح ، به جاى مشغول شدن به علوم مختلف از فقه و حكمت و كلام و تفسير و . . . بايد رشتهء مورد نظر خود را انتخاب نموده و به صورت تخصّصى به آن بپردازد و ديگر علوم را در همان حدّ عمومى رها كند ، ايشان مىفرمودند : طلبه حتماً بايد مجتهد شود و تا مجتهد نشده به هيچ رشتهاى به صورت تخصّصى نبايد وارد شود . هر وقت به اجتهاد رسيد اين قوّه و توان را پيدا مىكند كه در هر رشتهاى تعمّق كرده و متخصّص شود .
عمده اين است كه به حدّ اجتهاد برسد ، پس از آن اگر بخواهد در يك زمينهء خاصّ چون تفسير يا كلام يا فلسفه يا . . . وارد شده و به صورت تخصّصى تحقيق كند ، مانعى ندارد .
و در مجموع ، خواندن كتبى كه ذكر شد و شركت در درس خارج را تا حدّ اجتهاد براى همهء طلّاب لازم مىدانستند و تخصّص را مربوط به بعد از آن مىشمردند .
مىفرمودند : در طول تحصيل ، تا انتهاى درس خارج ، طلبه بايد عمدهء اوقات خود را روى متون درسى و شروح وحواشى آن صرف كند . آرى در أيّام تعطيلى دروس يا در أيّام تحصيل اگر فرصتى حاصل شد ، ميتواند به مطالعات جانبى مشغول شود .
مىفرمودند : مطالعات جنبى ، مربوط به پس از اجتهاد است ، بعد از اين كه مجتهد شديد وقت واسع است و مىتوانيد در زمينههاى مختلف به نحو
نور مجرد (يادنامه سيد محمد حسين حسينى طهرانى) (فارسى) — صفحة 136
مساهمون: السيد محمد صادق الطهراني
ص١٣٦