إلَى مَا تَرَكُوا » مىباشد كه هفت سند براى آن ذكر شد . . . ديگر نامه أمير المؤمنين عليه السّلام است به مالك اشتر كه ميفرمايد : « وَ اخْتَرْ لِلْحُكْمِ بَيْنَ النَّاسِ أَفْضَلَ رَعِيَّتِكَ فِى نَفْسِكَ » كه از آن استفاده أعلميّت فقيه براى ولايت شد ، و . . . « 1 » »
نكته مهمّ
آنچه در برخورد با احاديث و سيره عملى پيامبر و ائمّه عليهم الصّلوة و السّلام از اهمّيّت فوق العادهاى برخوردار است دو مطلب مىباشد ؛ اوّل دقّت و هوشيارى و تتبّع وسيع براى بدست آوردن متون صحيح و متقن و گرفتار نشدن در منقولاتى كه پايه و اساس محكمى ندارد ، و دوّم با ذهن صاف و خالى به محضر روايات رفتن و بهره بردن . چرا كه اگر انسان به هر علّتى با پيش داوريها و باورهاى ذهنى خود با روايات و منش عملى اهل بيت عليهم السّلام مواجه شود بطور طبيعى هر كدام كه هماهنگ با اندوختههاى قبلى اوست مىپذيرد و بقيّه را ناديده مىگيرد و يا توجيه مىكند و يا از كنار آنها ساكت عبور مىكند ؛ و در برخورد با آنچه مطابق اندوختههاى پيشين اوست ولى پايه صحيح ندارد با اغماض و تسامح ميگذرد .
حضرت آقا رضوان الله تعالى عليه در برخورد با سنّت چه در محور سخنان و چه در مدار سيره عملى آنان بر اين دو اصل تأكيد داشته و هر مطلبى را گرچه به ظاهر جالب مىنمود نمىپذيرفتند ، بلكه با تلاشى گسترده و تحقيقى جامع مستند بودن آن را مدّ نظر داشته و خالى الذّهن عمل كرده و بر حق پافشارى مىنمودند چه در ناحيه اثبات و چه در طرف ردّ . در اثباتِ آنچه صحيح است و دفاع از آن ، و ردّ آنچه ناتمام و نارواست و بيان حق و مرزبندى بين مسائل كاملًا پىگير و مجدّ بوده ، و حق و كشف حقيقت را فداى هيچ چيز نمىكردند
هامش
( 1 ) « ولايت فقيه در حكومت اسلام » ج 2 ، ص 232