نيز كمتر از آن طرز نبود خداوند مستعان عنايت فرمود تا همان مطالب قرآنى و تفسيرى و روائى و علمى و اجتماعى و تاريخى و اخلاقى به صورت يك دوره « علوم و معارف اسلام » بحث و گفتگو شود ، و مباحث و مذاكرات ، تحرير و تدوين و به تدريج در دسترس إخوان عزيز قرار گيرد .
اين دوره از علوم كه در قسمت اعتقاديّات شامل قسمتهاى « الله شناسى » و « امام شناسى » و « معاد شناسى » است از سه موضوع مهمّ : مسأله توحيد و ولايت و معاد بحث مىكند .
و در قسمتهاى أحكام و مسائل شامل بحث پيرامون قرآن و نماز و روزه و حجّ و مسجد و دعا و ربا و رؤيت هلال در شهر رمضان و لزوم اشتراك در آفاق نسبت به دخول شهر جديد و پيرامون قضا و جهاد و حكومت زن و تفسير آيه :
الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ
و بعضى از أحكام ديگر است كه بيشتر آن مباحث تحرير و تدوين شده و إن شآء الله تعالى در دسترس مطالعه قرار خواهد گرفت . . . « 1 » »
بارى همانگونه كه در سخن بالا ديديم ، معظّمٌ له در دوره اقامت طولانى در طهران عليرغم علاقه شديدى كه به تدوين آثار فراوان در علوم و معارف الهيّه داشتهاند ولى به جهت اشتغال به امور مسجد و سامان دهى كارهاى اجتماعى تنها موفّق به تدوين چند اثر شدند كه تا آن هدف بلند و مقصد أعلى فاصله فراوان داشت و محتاج فرصت مناسب و خلوت و آمادگى بيشترى بود كه با هجرت به مشهد مقدّس فراهم آمد .
نگاهى به آثار تدوين شده و نشر يافته در مشهد ، نشان دهنده آثار و بركات اين هجرت نورانى و نمايانگر نظر حقبين استاد بزرگوارشان حضرت
هامش
( 1 ) « الله شناسى » ج 1 ، مقدّمه اوّل ، ص 11 تا ص 14