نسبت به استاد و عمق خلوص و ايثار و روح ارادت را بدست ميدهد . بررسى دقيق اين زاويه خود مجالى ديگر مىطلبد ، و ليكن بعنوان نمونه اندكى از بسيار را در اين مقام متذكّر ميشويم .
يكى از آفات و موانع سلوك اين است كه سالك إلى الله أعمال خير و پسنديده را براى حظّ نفس انجام دهد نه براى رضاى حضرت حقّ كه البتّه گاهى تشخيص اين موضوع بسيار ظريف بوده و از عهده هر كسى برنمىآيد ، حضرت آقا از زبان استادشان در اين باره ميفرمايند :
« حضرت آقا حاج سيّد هاشم حدّاد بسيارى از كارهاى نيكو را از حظوظ نفسانيّه مىشمردند ، چون نفس از آن لذّت مىبرد .
ميفرمودند : غالبا مجالسى را كه بعضى از سالكين تشكيل ميدهند و در آنها شعر ميخوانند ، از حظوظ نفس است ؛ گرچه لذّت معنوى برند ، امّا حظّ نفس است . بسيارى از اذكار و اوراد را مردم براى أغراض نفسانى و حظوظ آن بجاى مىآورند . « 1 » »
اين امر بقدرى خطير و ظريف است كه ممكن است گاهى شامل سفرهاى زيارتى نيز بشود ، آقا در اين مورد مىنويسند :
« حضرت حاج سيّد هاشم ميفرمود : ديده شده است بعضى از مردم حتّى افراد مسمّى به سالك و مدّعى راه و سبيل إلى الله ، مقصود واقعيشان از اين مسافرتها خدا نيست ؛ براى انس ذهنى به مُدرَكات پيشين خود ، و سرگرمى با گمان و خيال و پندار است ؛ و بعضاً هم براى بدست آوردن مدّتى مكان خلوت با همراه و يا دوستان ديرين در آن أماكن مقدّسه مىباشد . « 2 » »
و در همين راستا گاهى نفس ارتباط و همنشينى با اولياء خدا و اساتيد
هامش
( 1 ) « روح مجرّد » ص 189 ، و ص 276
( 2 ) « روح مجرّد » ص 189 ، و ص 672