در « تاريخ يعقوبى » ( ج 2 ، ص 100 ) در ضمن خطبهاى از رسول خدا صلّى الله عليه وآله وسلّم آورده است كه :
طوبى لمن شغله عيبه عن عيوب النّاس ، و أنفق من مال قد اكتسبه من غير معصية و رحم و صاحب أهل الذل و المسكنة ، و خالط أهل الفقه و الحكمة . « 1 »
و ما تمام خطبه را در كتاب « معادشناسى » جلد 1 ، مجلس 3 ،
هامش
- را ذكر كرده است و از طرف ديگر أمر به تدبّر در آيات قرآنى فرموده است :أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها( محمّد / 24 )كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ( ص / 29 ) .
براى بعضى از مسائل در خود قرآن رسماً دست به استدلال تعقّلى محض زده شده است ، از قبيللَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا( أنبياء / 22 ) .
كلمات أئمّهء دين و پيشوايان إسلام پر است از اين نوع استدلالها . در جهان إسلام و مخصوصاً در شيعه يك إلهيّات بسيار غنى و پر مغز به وجود آمد . علّت أصلى آن ، درسهايى است كه در قرآن إلقاء كرد و أمر به تدبّر در آنها نمود . اين درسها به وسيلهء أئمّهء أطهار مخصوصاً شخص أميرالمؤمنين علىّ عليه السّلام در خطابهها ، مجالس درس ، دعاها ، احتجاجها توضيح داده شده است و اكنون گنجينهاى بى نظير و بسيار گرانبها در اختيار ماست ؛ هر چند خودمان قدر آنها را نمىدانيم . ي - م . ]
( 1 ) - [ « خوشا به سعادت كسى كه عيوبش او را از پرداختن به عيوب ديگران بازداشت ، و از مالى كه بدون معصيت فراهم آورده انفاق نمود ، و نسبت به بيچارگان و فقيران ترحّم كرده و با ايشان همنشينى نمود ، و با اهل فهم و حكمت آمدوشد داشته و مرتبط بود . » ]