اين سخن صادر نمىشود الّا از كسى كه در مقام قدح و طعن بر شريعت باشد و گويد : شريعت به طريقهء بحث و تحقيق ثابت نمىشود ، و حامل شريعت به منزلهء كسى است كه دِرهم ناسره در دست دارد و از نقّادان و صرّافان مىگريزد .
ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ .
« 1 »
در لغت « برهان » گذشت : اين آيه دليلى است بر آنكه حكمت تعبّد نيست بلكه عقل است ، زيرا كه كافر را بايد به دليل عقلى به دين خواند نه به تعبّد شرعى كه او هنوز قبول نكرده است .
مدح حكمت در شرع دليل آن نيست كه سخن هر حكيمى صحيح است ، چنان كه مدح فقه دليل آن نيست كه كلام هر فقيهى صحيح است . در توحيد مفضّل از حضرت صادق عليه السّلام مدح أرسطو و احتجاج به قول او وارد شده است ، آن نيز دليل صحّت همهء مطالب أرسطو نمىباشد ، چنان كه مدح هشام بن الحكم و زرارة و أمثال آنان دليل آن نيست كه در [ كلام و ] فقه هر چه گفتند درست گفتند .
يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِكَ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُزَكِّيهِمْ .
« 2 »
وصف رسول است صلّى الله عليه وآله از قول حضرت ابراهيم
هامش
( 1 ) - صدر آيه 125 ، از سورهء 16 : النّحل : « دعوت كن به راه پروردگارت با حكمت و موعظهء نيكو . »
( 2 ) - قسمتى از آيه 129 ، از سورهء 2 : البقرة .