به جهاد و دفاع و مبارزهء با عمرو بن عبدود دعوت نمود ، و هيچكس در اين سه بار حاضر براى مقابله نشد جز وجود مقدّس مولى الموالى أميرالمؤمنين عليه السّلام كه در هر سه بار برخاست و آمادگى خود را بيان كرد ، تا بالأخره از حضرت رسول الله رخصت طلبيد و دشمن را كشت و فتح بدست آن حضرت شد . در اين قضيّه تفاسير و روايات شيعه و سنّى متّفق است و همگى اعتراف نمودهاند .
سوّم : تفاسير « 1 » نگاشتهاند كه حضرت رسول الله به اصحاب خود وعدهء فتح مكّه را داده بودند . در سنهء ششم از هجرت در ماه ذى القعده با جماعتى از اصحاب به قصد طواف خانهء خدا از مدينه به سمت مكّه رهسپار شدند و با خود شُترانى براى قربانى همراه داشته و آنها را إشعار نموده و خود و اصحاب خود به حالت إحرام در آمده طىّ طريق كردند تا به زمين حديبيّه نزديك مكّه رسيدند .
كفّار قريش چون از قصد حضرت اطّلاع پيدا كردند ، از ورود آن حضرت و مسلمانان جدّاً ممانعت نمودند تا آنكه نزديك بود جنگ در گيرد . بالأخره بعد از مراودات بسيار و ملاقاتهائى كه رؤساى آنان با پيغمبر نمودند و فهميدند كه حضرت قصد جنگ ندارد و آن حضرت و مسلمين با حالت إحرام شترانى براى قربانى همراه داشته و قصد زيارت و طواف خانهء خدا را دارند ، صلحنامهاى در زمين حديبيّه كه در نزديكى مكّه است بين آنها و بين رسول خدا نوشته شد . « 2 »
و از جملهء بندهاى آن ، اين بود كه تا ده سال بين طرفين جنگ واقع نشود ، و ديگر آنكه هر كس از اصحاب خواستند در مكّه براى حجّ و عمره بروند در أمان باشند و هر كس از كفّار قريش در مدينه آيد در أمان باشد ، و يكى از شرائط آن اين بود كه پيغمبر در آن سال وارد مكّه نگردند بلكه در سال آينده براى حجّ بروند .
هامش
( 1 ) - در « مجمع البيان » ج 5 ، ص 116 تا ص 119 ، قضيّهء صلح حُدَيبيّه مفصّلًا از ابن عبّاسروايت شده است .
( 2 ) - « سيرهء ابن هشام » طبع مكتبهء محمد على صبيح و اولاده ، ج 3 ، ص 782