امروز نه بر حسب وظيفهء اوّليّه ، بلكه بر حسب اقتضاى ضرورت ، لازم است مسلمين به مقدار رفع نياز و مقدّميّت كمال و علوّ خود ، از اين علوم بهره گيرند .
عينا مانند صاحبخانه و باغى كه از استراحت در اطاق و خوابيدن در مكان امن و تنفّس در هواى لطيف آن دست برداشته ، و شبانه با تير و تفنگ و دشنه و كارد بر فراز بام پاسبانى مىكند ، و براى دفع دزد متجاوز و نظر خائنانهء وى به حرم و حريمش تا به صبح پاس مىدهد ، و از زن و فرزند و اموال و ناموس خود پاسدارى مىنمايد . اين عمل او البتّه لازم است ، و ليكن نه وظيفهء اوّليّه و مطلوب بدوى اوست ؛ بلكه از باب ناچارى است . هيچ عاقلى جنگ و دفاع را فى حدّ نفسه امر بدوى و فطرى و مصلحت اوّلى نمىداند .
و اين گفتار ما در اينجا بسيار دقيق است كه پيوسته مسلمان بايد دنبال كمال معنوى خود برود ، نه دنبال علم دنيا كه در حقيقت علم آخور و علم كيفيّت پر كردن و خالى كردن بيت الخلا مىباشد ؛ و در عين حال از دنيا هم به قدر مقدّميّت براى اين امر خطير ، و دفع دست تعدّى و تجاوز به اين صراط مستقيم و نهج قويم استفاده كند .
چنان كه مؤمنين و انديشمندان و رادمردان زمان حضرت موسى على نبيّنا و آله و عليه الصّلاة و السّلام ، به قارون متعدّى و مغرور گفتند :
وَ ابْتَغِ فِيما آتاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَ لا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيا وَ أَحْسِنْ كَما أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَيْكَ وَ لا تَبْغِ الْفَسادَ فِي الْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ .
« 1 »
هامش
- علوّ و ارتفاع دارد ؛ و هيچچيز بالاتر و رفيعتر از آن نيست » . ( « من لا يحضره الفقيه » طبع مكتبة الصّدوق ، ج 4 ، ص 334 )
( 1 ) آيه 77 ، از سورهء 28 : القصص