در اين مسائل آياتى است براى گروهى كه تفكّر مىكنند . » حضرت استاد قدّس الله سرّه در تفسير زوجين اثنين در اين آيه فرمودهاند : « معروف در ميان مفسّرين اينست كه : خداوند از جميع ثمراتى كه امكان وجود در زمين داشته است ، انواع مختلفى را قرار داده است كه بعضى از جهت نوع با ديگرى تفاوت دارد ؛ مثل ميوهء تابستانى و زمستانى ، و شيرين و غير شيرين ، و ميوهء مرطوب و خشك .
و علىهذا مراد از زوجين ، صنفى است مخالف صنف ديگر ؛ خواه صنف سوّمى در بين باشد و خواه نباشد . و اين كلمهء تثنيه نظير كلمهء تثنيهاى است كه فقط براى افادهء معنى تكرار مىآيد ؛ مثل گفتار خداوند كه :
ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ كَرَّتَيْنِ
( آيه 4 ، سورهء ملك ) « پس از آن چشمت را دو مرتبه برگردان » . كه مراد از دو مرتبه برگرداندن مراتب عديده است ؛ اگر چه به هر قدر كه خواهد برسد . » آنگاه فرمودهاند كه : « در تفسير « جواهر » در اين عبارت
زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ ، *
معنى نرى و مادگى را گرفته است .
او مىگويد : معنايش آنست كه : خداوند در روى زمين از اصناف ثمرات ، دو جفت نر و ماده را در وقت تكوّن و بروز شكوفه در ميانشان قرار داده است .
اكتشافات علمى جديد بدست آورده است كه : هيچ درختى و هيچ زراعتى ، ميوه و يا دانه نمىآورد مگر از ميان دو جفت نر و ماده .
گاهى عضو نر و عضو ماده هر دو با هم در يك درخت هستند مانند اغلب اشجار ، و گاهى عضو نرينه در درختى است و عضو مادينه در درخت ديگر مانند درخت خرما . و آنهائى هم كه هر دو عضو در يك درخت هستند ، گاهى هر دو عضو در يك شكوفه مىباشند مثل درخت پنبه كه در آن عضو نر با عضو ماده در يك شكوفه مجتمعند ، و گاهى هريك از آن دو عضو مستقلّا در شكوفهاى جداگانه هستند مثل كدو . »