و من كلّ شىء خلقنا زوجين لعلّكم تذكّرون - « 1 » الخطبة .
« و از آنكه خداوند در ميان امور ، قرين و مماثلى قرار داد دانسته مىشود كه خودش قرين و مماثل ندارد . خداوند نور را ضدّ تاريكى قرار داد ، و ظهور و تجلّى را ضدّ ابهام نمود ، و خشكى و صلابت را ضدّ ترى و رطوبت فرمود ، و سرما را ضدّ گرما كرد .
در ميان اشيائى كه با هم سازش ندارند ، رابطهء الفت و سازش برقرار كرد ؛ و در ميان اشيائى كه نزديك و قريباند ، رابطهء جدائى و تفريق ايجاد فرمود . تا اين موجودات با تفريق و جدائى خود دلالتكننده باشند بر آنكه در ميانشان موجودى است كه جدائى افكنده است ؛ و با تأليف و سازش خود دلالتكننده باشند بر آنكه در ميانشان موجودى است كه الفت افكنده است .
[ معنى « زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ »
در آيه
« وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِيها زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ »
]
اينست گفتار او عزّ و جلّ :
و از هر چيزى ما دو جفت آفريديم ، به اميد آنكه شما متذكّر شويد - تا آخر خطبه . » بايد دانست كه زوجى كه در اين آيه مورد بحث قرار گرفت ، غير از زوجى است كه در سورهء رعد آمده است :
وَ هُوَ الَّذِي مَدَّ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ فِيها رَواسِيَ وَ أَنْهاراً وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِيها زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهارَ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ .
« 2 » « و اوست آنكه زمين را بگسترد و در آن كوهها و نهرها قرار داد ، و از هر گونه ثمرات و بهرهها دو جفت قرار داد ، و شب را پوشش روز نمود . و حقّا
هامش
( 1 ) « توحيد » صدوق ، ص 34 و ص 37 و 38
( 2 ) آيه 3 ، از سورهء 13 : الرّعد