خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم ، و ميان ما و قرّاء ، و نيز در شخص قرّاء كه خبر در آنجا واحد مىشود - كه در تفسير « البيان » بدان استدلال شده است - باز از افادات آية الله شعرانى رضوان الله عليه مطالبى را با شرح و تفصيل و توضيح خود مىآوريم :
تواتر گاهى اختصاص به يك صنف و طائفه و اهل يك شهر خاصّ دارد ، و يا مختصّ به يك محلّه و يا يكتن است و ديگران را از آن خبرى نيست . مثلا شيخ طوسى متأخّر بوده است از شيخ تلعكبرى مسلّما به تواتر . و اين را فقط علماى رجال ميدانند . و إسكندر مقدونى قبل از حضرت عيسى على نبيّنا و آله و عليه السّلام بوده است . و اين به تواتر در نزد مورّخين ثابت است .
قبرستان بقيع در مشرق مدينه ، و قبر مالك بن أنس در مدخل آن ، به تواتر نزد اهل شهر مدينه است . در هر شهر قبور علماء و بزرگان آن به تواتر براى اهل شهر ثابت است . در هر خانواده نسب افراد آن به تواتر براى خودشان معلوم است .
ما در شهر طهران از چند نفر اساتيد خود كه مىدانيم تواطؤ بر كذب نكردهاند ، و ممكن نبود تواطؤ كنند شنيدهايم كه : استاد الحكماء ميرزا أبو الحسن جلوه قدّس سرّه حكمت أبو علىّ سينا را بر ملّا صدرا ترجيح مىداد ؛ و مرحوم حكيم محقّق آقا محمّد رضاى قمشهاى فلسفهء ملّا صدرا را ترجيح مىداد . و اين نزد ما متواتر است نه سائر مردم .
تواتر آن نيست كه همه بدانند و مشهور براى عامّه باشد . قرّاء سبعة ، هم هريك قرائت خودشان نزد خودشان از پيغمبر اكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم و اصحاب او متواتر بوده ، و هريك از نقل مشايخ و اساتيد متعدّد خود كه احتمال تواطؤ بر كذب نمىدادند قرآن را فراگرفته بودند ؛ و هم موافق با مصحف شهر خود يا غير شهر خود كه آن نيز متواتر است مىنمودند .
نور ملكوت قرآن از قسمت أنوار الملكوت (فارسى) — صفحة 445
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٤٤٥