هامش
- از آزادى و استقلال در رأى و اراده برخوردارند ، مطالب مهمّى را در مىيافتى كه مانند آن از رجال كنيسه كه اين چهار تا را انتخاب نموده و غير آنها را ترك كردهاند ، بر نمىآيد .
انجيل حضرت مسيح عيسى بن مريم عليه السّلام يكى است كه عبارت است از طريقهء او و بشارت او به آنكسىكه بعد از او مىآيد تا آئين خدا كه به زبان او و به زبان پيغمبران پيشتر از او قرار داده ، تمام شود . پس هريك از ايشان براى مردم بيان مىكردند آنچه را كه استعداد آنها مقتضى آن بود ؛ و همانا كه اناجيل ازينرو بسيار شدند . . .
از جملهء آن انجيلها انجيل برنابا است ، و برنابا يك حوارى است از انصار حضرت مسيح عليه السّلام كه رجال كنيسه ايشان را رسل يعنى رسولان مىخوانند كه بولس مدّتى در صحبت او بود . . . مقدّمهء اين انجيل كه شرح آن براى عربىخوانان گذشت ، امروز ناطق است به اينكه : بولس متفرّد شد به تعليم جديدى كه مخالف بود با آنچه حواريّون از حضرت مسيح عليه السّلام اخذ نموده بودند ؛ و ليكن همان تعليمات او غلبه و انتشار و اشتهار يافت و ستون نصرانيّت شد . و بعضى از علماى فرنگ را عقيده اينست كه : انجيل مرقس و انجيل يوحنّا را او وضع نموده ، چنانچه در دائرة المعارف فرانسوى است . پس هيچ عجب نباشد اگر كنيسه ، انجيل برنابا را انجيل غير قانونى يا غير صحيح بشمارد .
ما مطّلع نشدهايم بر ذكرى از انجيل برنابا در كتب تاريخيّه كه پيشتر باشد از فرمانى كه آن را پاپ جلاسيوس اوّل صادر نموده ، در باب كتبى كه خواندن آنها را حرام كرده است ؛ چه در ضمن آنها انجيل برنابا آمده است . و جلاسيوس در اواخر قرن پنجم ميلادى زمام پاپيّت را نائل شد . يعنى پيش از بعثت پيغمبر ما صلّى الله عليه و آله و سلّم [ بفاصلهء يكصد سال ] و اگر امروز بعضى از اروپائيان در اين فرمان شكّ كنند ، معلوم است كه مثبت بر نافى مقدّم است . قرنها گذشت و جيلها پشت سر هم آمدند ، و كسى از اين انجيل ذكرى نشنيد . تا اينكه در دويست سال قبل * در اروپا بر نسخهء آن اطّلاع يافتند ، پس آن را گنجى پربها شمردند . و اگر ( * ) - تا زمان تأليف و نگارش اين مقدّمه ، دويست سال بوده است ؛ و امّا تا زمان ما اينك قريب سيصد سال است .