هامش
- گرديد . پس اتّفاقا روزى هر دو تا داخل كتابخانهء پاپ شدند . پس خواب بر چشمهاى تقدّس او مستولى شد . پس مرينو خواست كه وقت خود را به مطالعه بگذراند تا پاپ بيدار شود . پس اوّل كتابى كه دست خود را بر آن نهاد ، همانا خود اين انجيل بود . پس نزديك شد كه از خوشحالى اين استكشاف به طيران درآيد . پس اين ذخيرهء قيمتى را در يكى از دو آستين خود پنهان نمود و درنگ كرد تا پاپ بيدار شد . پس از او رخصت بازگشت طلبيد در حالتى كه آن گنج را با خود برداشته بود . پس همينكه در خلوت شد ، با شوق عظيم آن را مطالعه نموده ، از پس آن دست به گردن با آئين مسلمانى شد .
همانا كه اين روايت فرامرينو راهب است كه در مقدّمهء نسخهء اسپانيائى مرقوم افتاده ، چنانچه آن را سائل مستشرق در مقدّمهء خود براى ترجمهء قرآن روايت نموده . و اين روايت با آنچه كه بر آن اشاره شد از خطبهء استاد هويت ، همانا كه ما را اكنون يگانه مصدرى است در خصوص نسخهء اسپانيائى كه من بر كيفيّت مفقود شدن آن اطّلاع نيافتهام جز اينكه آن با ترجمهاش به دكتر منكهوس رسيد . پس او آن را به دكتر هويت داد . پس از آن ، خبر و اثر آن محو شد . » در اينجا دكتر سعادت دربارهء اينكه آيا نسخهء ايطاليائى حاضر همان است كه آن را فرامرينو راهب از كتابخانهء پاپ سكتس پنجم ربوده ، و يا نسخهء ديگرى است ، مفصّلا بحثى دارد كه بيشتر آن از ظنّ و تخمين تجاوز نمىكند . او نيز مىگويد :
« تاريخى كه آن را علماء از تمام بيانات سابقه تخمين مىزنند ، ميان نصف قرن پانزدهم و شانزدهم گردش دارد . و بنابراين ممكن است كه نسخهء ايطاليائى همان خود نسخهاى باشد كه فرامرينو از كتابخانهء پاپ - چنانچه بر آن اشاره شد - ربوده بود . و وقتى كه خبر انجيل برنابا در اوّل قرن هجدهم در اروپا شايع شد ، هنگامهء بزرگى در انجمنهاى دينى و علمى خصوصا در انگلستان برپا نمود . . . و اوّل امرى كه بسوى آن ، خيالات ارباب بحث متوجّه شد ، تعمّق در امر نسخهء ايطاليائى بود . و در اينكه آيا آن از نسخهء ديگرى منقول است ، يا اينكه همان نسخهء اصليّه است كه نزد فرامرينو راهب بوده و ادّعا كرده كه آن را از كتابخانهء پاپ سكتس پنجم ربوده است ؟ »