قرض داد . پس از آن به چهار سال بعد به شاهزاده ايوجين سافوى [ ساووى ] كه با كثرت حروب و جدال و زيادى مشغلههاى سياسى خود ، بسيار حريص بود به علوم و آثار تاريخى ، داد . پس از آن ، نسخهء مذكوره با سائر كتابخانهء شاهزادهء مذكور به كتابخانهء دولتى در فينا [ وين ] منتقل شد كه تاكنون هم آنجا هست . ليكن در اوائل قرن هجدهم نسخهء ديگرى به زبان اسپانيا پيدا شد كه در 222 فصل و 420 صفحه واقع شده كه روزگار بر آن دامان پوسيدگى كشانيده ، و آثار آن محو و رسوم آن نابود شده ، و آن را دكتر هلم از اهل هدلى ( شهرى است از اعمال همپشير [ توابع همپشاير ] ) به مستشرق مشهور سائل به قرض داد . و بعد از سائل بدست دكتر منكهوس افتاد كه يكى از اعضاى كلّيّهء [ دانشكدهء عالى ] ملكه بود در آكسفورد ؛ پس آن را به زبان انگليسى ترجمه نمود . پس از آن ، آن ترجمه را با اصل ، در سنهء 1784 به دكتر هويت كه از استادان مشهور است داد . و همانا كه دكتر هويت مذكور ، در يكى از خطبههاى خودش كه بر طلّاب القا مىنمود ، به اين نسخه اشاره فرموده . آنجا كه به بعض فقرات آن استشهاد نموده كه اين فقرات را من مطالعه نمودم ، و با ترجمهء انگليسى كه از نسخهء ايطاليائى ( كه هم اكنون هم در كتابخانهء بلاط فينا موجود است ) ترجمه شده ، مقابله نمودم ؛ پس نسخهء اسپانيائى را يافتم كه ترجمهء حرفى است از آن . و فرقى ميان آن دو نسخه كه قابل الذّكر باشد نديدم . .
و از چيزى كه سائل بر نسخهء اسپانيائى حاشيه نموده ، استنباط مىشود كه : در صدر آن مسطور است كه آن از نسخهء ايطاليائى ترجمهشدهء بخطّ مسلمانى اروغانى است كه مصطفى عرندى نام دارد ؛ و مصدّر است به مقدّمهاى كه در آن حكايت مىكند كشفكنندهء نسخهء ايطاليائى را . و او راهبى است لاتينى كه فرامرينو [ پدر مارينو ] نام دارد .
كيفيّت اطّلاع او بر آن - و از جمله چيزهائى كه در اين باب گفته ، اينست كه : او بر رسائل چندى تصنيف ايرينايوس اطّلاع نمود . و در شمارهء آنها رسالهاى بود كه در آن تصريح مىنمايد به قبح اعمال قدّيس بولص [ پولس ] رسول ؛ و اينكه ايرينايوس اين تقبيح را مستند داشته به انجيل قدّيس برنابا . پس ، از همان وقت راهب مرينو مشار إليه سخت شائق شد به اطّلاع يافتن بر اين انجيل . و اتّفاق افتاد كه وقتى مقرّب پاپ سكتس [ سيكستوس ] پنجم
نور ملكوت قرآن از قسمت أنوار الملكوت (فارسى) — صفحة 279
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٢٧٩