دنت را نمىآوردند .
[ دقّت مسلمين در ضبط آيات و كلمات قرآن ]
و در قرن اوّل هجرى ، علم نحو براى ضبط حركات قرآن پديد آمد . و اين دقّت كه اصحاب و تابعين و قرّاء سبعة در اداى كلمات داشتند ، خلق السّاعة نبود ؛ بلكه دنبال همان دقّت عهد پيغمبر صلّى الله عليه و آله و سلّم بود در ضبط حروف .
و دليل بزرگ اين مطلب حروف مقطّعهء اوّل سورههاست . مثلا : چند جا الر است و يكجا المر و جائى المص و جائى طس و جائى طسم و چند جا حم و يكجا حم * عسق .
پس به حروف عنايت تامّ داشتند ؛ و تغيير حروف و تقديم و تأخير آن را جائز نمىشمردند .
نيز در اوّل همهء سور بسم الله نوشتند غير از برائت ، اين هم دليل تعبّد آنها بود . و اگر در ترتيب سور و آيات مختار بودند ، يا تصرّف در آن را جائز مىشمردند ، بسم الله در اوّل برائت هم مىنوشتند .
و اينكه بعضى گويند : بسم الله كلمهء رحمت است و برائت كلمهء عذاب ؛ ازاينجهت بسم الله ننوشتند ، صحيح نيست . چون سورى كه ابتداء به عذاب شود بسيار است ، و در همه جا بسم الله نوشتند . و ننوشتن بسم الله در اوّل سورهء برائت ، محض براى متابعت رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم بود و بس . و گرنه در اوّل سورهء
هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ الْغاشِيَةِ
هم نبايد بسم الله بنويسند .
پس از رحلت خاتم انبياء صلّى الله عليه و آله و سلّم بعهد أبو بكر يك مصحف رسمى نوشتند ، مطابق آنچه در دست همهء مردم بود و نگاه داشتند . و آن قرآن نزد حفصه امانت بود . تا اگر زمان بسيار بگذرد و مسلمانان متفرّق در شهرها كه سينه به سينه ، يا نسخه به نسخه سورههاى قرآن را از هم