به منظور زبانشناسى و علم الأساطير و مقاصد تطبيقى ديگر باشد . » « 1 » مرحوم شهيد مطهّرى رحمة الله عليه مىگويد : « و اگر ملاحظه مىكنيد بعدها از طرف ايرانيان نهضتهائى در قلمرو حكومت اسلامى واقع شد ، معمولا بخاطر آن بود كه آنان مىخواستند خود را از چنگال كسانى كه عدالت اسلامى را اجرا نمىكردند خلاص كنند . و به عبارت ديگر آنان نوعا با حكومتهائى كه از قوانين اسلامى سرپيچى مىنمودند مىجنگيدند . و بطور كلّى هر چه روزگار مىگذشت بر علاقه و ارادت ايرانيان نسبت به اسلام ، و بر هجوم روز افزون آنها به اسلام و ترك كيشها و آئينهاى قبلى و آداب و رسوم پيشين افزوده مىشد .
بهترين مثال ، ادبيّات فارسى است . هر چه زمان گذشته است ، تأثير اسلام و قرآن و حديث در ادبيّات فارسى بيشتر شده است . نفوذ اسلام در آثار ادبا و شعرا و حتّى حكماى قرون ششم و هفتم به بعد بيشتر [ و ] مشهودتر است تا شعرا و ادبا و حكماى قرون سوّم و چهارم .
اين حقيقت از مقايسهء آثار رودكى و فردوسى با آثار مولوى و سعدى و نظامى و حافظ و جامى كاملا هويداست .
در مقدّمهء كتاب « أحاديث مثنوى » « 2 » پس از آنكه مىگويد : « از قديمترين عهد ، تأثير مضامين احاديث در شعر پارسى محسوس است . » و به اشعارى از رودكى استشهاد مىكند ، مىگويد :
« از اواخر قرن چهارم كه فرهنگ اسلامى انتشار تمام يافت ، و مدارس در نقاط مختلف تأسيس شد ، و ديانت اسلام بر سائر اديان غالب آمد ، و مقاومت زرتشتيان در همهء بلاد ايران با شكست قطعى و نهائى مواجه گرديد ، و فرهنگ
هامش
( 1 ) « تاريخ ادبيّات ايران » ج 1 ، ص 155
( 2 ) تأليف بديع الزّمان فروزانفر .