بنابراين خروج و نزول چيزى از نزد او عبارت از آفرينش و اندازهگيرى آن در عالم خلق و تقدير خواهد بود . و اگر مىخواهى بگو : تنزيل خداوند آن چيز را عبارت است از اخراج آن از عالم غيب به سوى عالم شهادت .
و بر اساس همين عنايت است كه كلمهء انزال و تنزيل در لسان خداوند تعالى در موارد عديدهاى استعمال شده است . مثل قوله تعالى :
يا بَنِي آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنا عَلَيْكُمْ لِباساً يُوارِي سَوْآتِكُمْ .
« 1 » « اى پسران آدم ، ما تحقيقا براى شما پائين آورديم لباسى را كه عورتهاى شما را بپوشاند ! » و مثل قوله تعالى :
وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْأَنْعامِ ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ .
« 2 » « و خداوند براى شما از چهار پايان هشت جفت فروفرستاد ! » و مثل قوله تعالى :
وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ .
« 3 » « و ما آهن را پائين آورديم كه در آن سختى و بأس شديد است . » و مثل قوله تعالى :
ما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ لَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ .
« 4 » « اهل كتاب و مشركين دوست ندارند كه از طرف پروردگار شما بر شما خيرى فرودآيد . » و اين حقيقت را بطور اطلاق ، اين آيه مباركه بيان مىكند كه :
وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ .
« 5 » « و هيچچيزى نيست مگر آنكه خزينههايش نزد ماست ، و ليكن ما آن را پائين نمىآوريم مگر به اندازهء معيّن . » و تنزيل قرآن را به ربّ العالمين ( پروردگار همهء عوالم ) نسبت داده است
هامش
( 1 ) صدر آيه 26 ، از سورهء 7 : الأعراف
( 2 ) قسمتى از آيه 6 ، از سورهء 39 : الزّمر
( 3 ) قسمتى از آيه 25 ، از سورهء 57 : الحديد
( 4 ) صدر آيه 105 ، از سورهء 2 : البقرة
( 5 ) آيه 21 ، از سورهء 15 : الحجر