و نيز گفته است :
يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ
. « 1 » « اى مردم ! ما شما را از يك مرد و زن آفريديم ، و به دستجات و قبائل مختلف منقسم كرديم تا در اثر اين اختلاف شناخته شويد ! تحقيقا گرامىترين شما نزد خداوند كسى است كه تقوايش افزون باشد . » « 2 »
هامش
( 1 ) صدر آيه 13 ، از سورهء 49 : الحجرات
( 2 ) در تفسير « صافى » ملّا محسن فيض كاشانى ، طبع گراورى ، در ج 2 ، ص 594 و 595 در ذيل اين كريمهء مباركه آورده است : « رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم در روز فتح مكّه گفت :
يا أيّها النّاس ! إنّ الله قد أذهب عنكم بالإسلام نخوة الجاهليّة و تفاخرها بآبائها . إنّ العربيّة ليست بأب والد و إنّما هو لسان ناطق ، فمن تكلّم به فهو عربىّ . ألا إنّكم من ءادم ، و ءادم من التّراب ؛ و إنّ أكرمكم عند الله أتقاكم . « اى مردم ! خداوند به بركت اسلام ، نخوت و غرور جاهليّت را از شما زدود ، و فخريّه نمودن و مباهات به پدرانتان را از بين برد . عربى بودن ، پدرى نيست كه بچّه بزايد ، بلكه فقط گفتارى است بر سر زبان گويندهاى ؛ بنا بر اين هركس بدين سخن تكلّم كند عربى است . آگاه باشيد ! تحقيقا شما از آدم هستيد ، و آدم هم از خاك بود ؛ و حقّا گرامىترين شما در نزد خداوند ، باتقواترين شماست ! » » و محمّد أحمد جاد المولى بك در كتاب خود « محمّد المثل الكامل » طبع دوّم ، ص 227 ( و نيز ابن أبى الحديد در شرح خطبهء 145 « نهج البلاغة » از طبع دار الكتب العربيّة - مصر ، ج 9 ، ص 107 ) از رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم آورده است كه : « فرمود :
« إنّ الله قد أذهب عنكم عبيّة الجاهليّة و فخرها بالآباء . مؤمن تقىّ ، و فاجر شقىّ ؛ أنتم بنو ءادم ، و ءادم من تراب . » « ليدعنّ رجال فخرهم بأقوام إنّما هم فحم من فحم جهنّم ، أو ليكوننّ أهون على الله من الجعلان الّتى تدفع بأنفها النّتن . » « خداوند نخوت و باد غرور جاهليّت را ، و فخريّهء به پدران را از شما برداشت . مردم ، يا مؤمن و در حفظ و مصونيّت خدا هستند ، يا فاجر و بدبخت و تبهكار . شما همگى پسران آدم هستيد و آدم از خاك بود . » « حتما بايد رها كنند كسانى كه افتخار به پدران داشتند ؛ اينها قطعه زغالى از زغالهاى جهنّمند ، و يا آنكه در نزد