مجادله و محاوره « 1 » آنان را به كلمهء حقّ و توحيد و اسلام دعوت مىكنند .
اگر در پاسخ ، اجابت كردند و پذيرفتند ، برادران مسلمين هستند بدون هيچ اختلاف ؛ آنچه بر نفع مسلمين است بر نفع آنهاست و آنچه بر ضرر مسلمين است بر ضرر آنهاست . و امّا اگر نپذيرفتند ، در صورتى كه از اهل كتاب باشند و قبول جزيه ( خراج و ماليات مخصوص ) كنند ، اسلام آنها را بر همان آئينشان مادامىكه به ذمّهء خود عمل مىكنند رها و آزاد مىگذارد .
و اگر از مؤمنين پيمان و ميثاقى گرفتند ، خواه اهل كتاب باشند و يا نباشند ، به اين پيمان عمل مىشود .
و اگر هيچيك از اين دو امر نبود ، درست و استوار اعلان جنگ مىكنند و وارد در جنگ مىشوند .
فقط كسى كه از آنها در معركهء جنگ حاضر شود و شمشير به روى مسلمين بكشد ، كشته مىشود ؛ كسى كه خواستار ترك جنگ و صلح شود كشته نمىشود . مستضعفين از مردان و زنان و فرزندان كشته نمىشوند . لشكر اسلام به آنها غيلة و از روى غفلت و ناآگهى حمله نمىكند و شبيخون نمىزند . و آب به رويشان بسته نمىشود . و در كشتار فقط با يك شمشير مىكشند ؛ و آنها را تعذيب نمىكنند ( يعنى بطريق سخت همچون قطعهقطعه كردن ، و زخم زدن و آنگاه نگهداشتن تا خود بميرند ، و به دار آويختن ، و سوزاندن و امثال اين گونه كشتنها ) . و آنها را مثله نمىكنند ؛ يعنى چه در حال حيات و چه پس از مرگ ، اعضاى بدن آنها مانند چشم و گوش و لب و زبان و دل و كبد و غيرها را نمىبرند و جدا نمىسازند .
هامش
( 1 ) آيه 125 ، از سورهء 16 : النّحل :ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ