خير و مطالب حكمتآميز گرد آمده است ، در آنها گرد نيامده است .
در اين حال حضرت شروع نمودند به تفسير سورهء حمد از اوّل تا به آخر آن . » مؤمنين با پيغمبر صلّى الله عليه و آله و سلّم در نمازهاى شب ، سورههاى بزرگ را مىخواندند ، و در نمازهاى مستحبّهء خود سور و آيات طويله و كثيره را مىخواندهاند . و در نمازهاى واجبه كه با رسول الله نيز به جماعت بجاى مىآوردهاند ، رسول خدا در هر ركعت بعد از حمد ، آيات كثيرى را قرائت مىفرمود ، و يا مثلا يك سوره را ( امثال سورههاى ق و فتح و حديد و حشر ) به دو نيم نموده ، هر نيمى را در يك ركعت قرائت مىفرمود .
اين گونه خواندن قرآن كه ربط بنده با خداى خود است ، با اين كلمات الهيّه و عبارات سبحانيّه ، بالأخصّ براى آنان كه اهل لسان بودهاند و يا عربى آموختهاند ، عالمى از لذّت و انس و وحدت و تكلّم با خدا بوده ، غرق در سرور و بهجت شده ، در فضائى از بيخودى و فناى از نفس و بقاى به الله فرومىرفتهاند .
[ داستان قرائت مرد انصارى سورهء كهف را در غزوه ، و خوابيدن مرد مهاجرى ]
مانند نماز عبّاد بن بشر كه با عمّار بن ياسر مأمور نگهبانى تنگهء كوه ( شعب ) بودند ، و عبّاد مشغول نماز بود و تير دشمن بر پيكرش مىنشست و دوست داشت بميرد و جان دهد ، امّا سورهاى را كه مشغول به خواندن آن در نماز بود رها ننمايد . توضيح آنكه : بنا به گفتهء واقدى در « مغازى » : « به مسلمين مدينه خبر دادند كه : اعراب از طائفهء أنمار و ثعلبة ، لشكرى آماده كرده و عازم حمله به مدينه هستند ، و عجب اينست كه مسلمين از اين امر بىخبرند .
چون اين خبر به رسول الله صلّى الله عليه و آله و سلّم رسيد ، با چهارصد نفر از اصحاب خود براى دفاع حركت كرد ، و از مضيق « 1 » عبور كرده ، در
هامش
( 1 ) در « وفاء الوفاء » ج 2 ، ص 239 آمده است كه : مضيق ، قريهء بزرگى است قريب به فرع . ( تعليقه )