نمايند ، و به جميع مزاياى حياتى متمتّع شوند . اينست اجمال احكام بردهدارى ، و كيفيّتى كه در اسلام دربارهء آنان وارد شده است .
[ اسلام أسباب بردگى را تقليل داده و اسباب آزادى بندگان را زياد كرده است ]
با تمام اين محبّتها و ارفاقها ، تأكيد اكيد و دعوت شديد در آزادى آنها به عمل آورده است ؛ و در تخريج آنها از ظرف بندگى به جوّ و ساحت آزادى كوشيده است . و لهذا روز به روز از عددشان كاسته ، و به تعداد احرار و آزادگان اضافه مىشود . و از تمام اينها گذشته ، بدينها قناعت نورزيده است ؛ تا سرحدّى كه آزادى آنها را يكى از طرق كفّارات ؛ مثل كفّارهء قتل و كفّارهء افطار روزه قرار داده است ، و بدانها اجازهء اشتراط و اجازهء تدبير و اجازهء كتابت داده است .
( يعنى مولايشان آنها را آزاد مىكند ، و با آزادى شرط مىكند كه مقدارى از خدمتشان يا چيز ديگرى را براى مولى قرار دهند ؛ و يا با مولاى خود شرط مىكنند : چنانچه كار كنند و به تدريج و يا دفعة قيمت خود را و يا كمتر از آن را كسب كنند و به مولى بدهند ، آزاد شوند ؛ و يا مولى حكم به انعتاق و آزاديشان را بعد از مردنش بدهد كه در اين صورت بمجرّد موت مولى آزاد مىشوند . ) تمام اين احكام به جهت عنايتى است كه اسلام بدانها داشته است ، و براى قصد تخليص و الحاقشان به مجتمع انسانى صالح بوده است ؛ آنگونه الحاقى كه ريشهء ذلّت را بكلّى از بنيادشان بركند . « 1 »
هامش
( 1 ) اين حقير ، مؤلّف « نور ملكوت قرآن » گويد : أحمد أمين مصرى در آخر عمر كتابى انتشار داد كه تأليف آن در مورّخهء سنهء 1952 ميلادى مىباشد . در اين كتاب از تهمتهائى كه در « فجر الإسلام » و « ضحى الإسلام » به شيعه زده است برگشته ، و من حيث المجموع مطالب مفيدى را ذكر نموده است ، گرچه فى حدّ نفسه خالى از اشكال نيست . اين كتاب به نام « يوم الإسلام » است . در ص 24 تا ص 26 از آن در طرفدارى از بردهگيرى در اسلام و دفاع از ايرادهاى وارده مىگويد :
« اسلام در راه رقّيّت و بردهگيرى قدم واسعى برداشته است . اسلام اجازهء اسارت