و به جنگ با آنها ادامه مىدهند
حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَ يَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَلا عُدْوانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ
. « 1 » « تا جائى كه فتنه از ميان رخت بر بندد ؛ و دين اختصاص به خدا پيدا كند . بنابراين اگر اين كافران و دشمنان دينى دست از تعدّى و كفرشان برداشتند ، ديگر مسلمين با آنها عداوتى ندارند مگر با خصوص آن دستهاى كه اهل ستم و تجاوزند . » و چنانچه مسلمين بر كافرين غلبه كنند و آتش جنگ فرونشيند ، آنچه از نفرات كفّار و از اموالشان در تحت يد مسلمين درآيد ، از آن ايشانست . و تاريخ از سيره و روش رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم در غزوات و جنگهاى وى ، صحيفههاى روشن و تابناكى را نشان مىدهد كه سرشار از سيرهء عادلهء جميلهايست كه در آنها از فتوّت و مروّت و بدايع برّ و احسان ، و طرائف عدل و داد مشحون است .
6 - روش اسلام در كيفيّت نگهدارى غلامان و كنيزان چگونه بوده است ؟ !
چون مهر عبوديّت بر همين طريقى كه ذكر شد بر كسى خورد ، او را ملك يمين گويند ، و از آن پس ، منافع عملش از آن او نيست ؛ ولى نفقهاش بر عهدهء مولاى اوست .
اسلام به مسلمين توصيه كرده است كه با بردگان خود همان معاملهاى را بنمايند كه با خودشان مىكنند ، زيرا آنها از ايشان شدهاند و جزو اهل ايشان محسوب مىشوند . بنابراين بايد با ايشان در لوازم حيات و حوائج زندگى بطور مساوى رفتار كنند .
رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم با بندگان و خدمتكاران خود
هامش
( 1 ) آيه 193 ، از سورهء 2 : البقرة :وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ- تا آخر آيه .