جسم و جان او از قوانين پيچيدهاى پيروى مىكنند كه مانند قوانين جهان ستارگان تغييرناپذيرند ، و نمىتوان بىآنكه خطر و زيانى متوجّه شود آنها را پايمال نمود . بنابراين ، شناسائى روابطى كه آدمى را ناچار به جهان و به همنوعانش مىپيوندد و آشنائى به روابط بين بافتها و روانش ، ضرورت دارد .
در حقيقت ، مقدّم بر هر چيز بايد به انسان پرداخت . با انحطاط او ، زيبائى تمدّن ما و حتّى عظمت جهان ستارگان نيز از ميان مىرود . به خاطر اين دلائل اين كتاب نوشته شده است . . . « 1 »
هامش
( 1 ) - احمد امين مصرى در كتاب « يوم الإسلام » پس از شرح مشبعى دربارهء عدم كفايت تمدّن غرب و لزوم اعتقاد به روحانيّت شرق ، و خسارتهاى واردهء به عالم در اثر انغمار در اخلاق و تربيت غربيها ، در ص 175 و 176 مىگويد : « و اگر ما به ظاهر حكم مىكرديم ، مىگفتيم : مادّيّت سالمى كه در برابر عقل خاضع مىشود و راه حيات را مظفّرانه بازمىنمايد و بر جهان غلبه و سيطره پيدا مىكند ، از روحانيّتى كه فاسد شده است ، و از مبادى قويّى كه تعفّن پيدا نموده است بهتر است . امّا اين انصاف در حكم نيست . نتيجهء اين مادّيّت چيست ؟
اين مادّيّت پيروز سر از كجا برون نموده است ؟ اين مدنيّتى است كه جهان را به دهشت افكنده است و آن را همچون كوه آتشفشانى نموده است كه نزديك است منفجر گردد . اين مدنيّت هر روز در پى اختراع جديدى است كه عالم را به فناء تهديد مىنمايد . بنابراين ، نتيجهء قوّت چيست در صورتى كه شكننده و كوبنده باشد ؟ و نتيجهء قصر زيبا كدام است در صورتى كه ساكنانش در فزع و وحشت به سر برند ؟ اگر شما از ملّت اروپا بپرسيد كه : شما راضى هستيد زندگانى متجمّلانه و مترفانه داشته باشيد ، امّا فرزندان خود را در جنگها از دست بدهيد ؛ و يا زندگى متوسّطى داشته باشيد و هيچيك از فرزندانتان در جنگ هلاك نشود ، كدام يك را انتخاب مىكنند ؟
من در قيمت و ارزش اين تمدّن مغرب زمين در شكّ هستم ؛ چون شرور حاصلهء از آن را براى عالم ، در برابر خيرات حاصلهء از آن براى عالم مقايسه مىنمايم . آلات و ادوات و مخترعاتى كه به وجود مىآيد در مقابل جانهائى كه درو مىشود و آرامش و آسايشى كه