تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نور ملكوت قرآن از قسمت أنوار الملكوت (فارسى) — صفحة 194

مساهمون:

ص١٩٤

[ علّامهء طباطبائى به دو علّت ، كلمهء « ثمّ » را در « ثمّ صوّرنكم » براى تراخى ميدانند ]

« اوّل آنكه : سجده‌اى كه خداوند به فرشتگان امر فرمود ، براى جميع بنى آدم است ؛ يعنى براى عالم و نشئهء انسانيّت است . اگر چه آدم عليه السّلام بخصوصه قبلهء منصوب براى سجده بود . و بنابراين آدم عليه السّلام در امر سجده ، مثال و الگو و نمونه‌اى بود كه با آن مقام انسانيّت مشخّص مىشد . و آدم در اين سجده ، نائب مناب و قائم مقام جميع افراد انسان بود با وجود كثرت و فراوانيشان . آدم در اين سجده از جهت خصوصيّت و شخصيّت خودش مسجود نبود ؛ عينا مانند كعبه كه آن را قبله قرار مىدهند تا به سوى آن در عبادات رو كنند ، و امّا بواسطهء آن مثال و الگو و نمونه ، ناحيهء ربوبيّت حضرت احديّت تحقّق پذيرد ، و مسجود واقعى حضرت ذات خداوندى قرار گيرد . » آنگاه ايشان براى اثبات اين مدّعى ، از آيات قرآن سه دليل آورده‌اند ، و روى آن به تفصيل بحث كرده‌اند . « دوّم آنكه : خلق آدم عليه السّلام ، خلقت همگان است . » و آنگاه براى اثبات اين مدّعى ، دو آيه از قرآن به عنوان دليل ، و دو آيه هم به عنوان إشعار و تأييد ذكر فرموده‌اند . و پس از ختم بحث و تفسير خود فرموده‌اند : « و از براى مفسّرين در اين آيه گفتار مختلفى است ؛ در « مجمع البيان » گويد : و سپس خداوند نعمتش را در ابتداى خلقت ذكر نمود و گفت :
وَ لَقَدْ خَلَقْناكُمْ ثُمَّ صَوَّرْناكُمْ
. أخفش گفته است : ثمّ در اينجا به معناى واو است . و زجّاج او را ردّ كرده است و گفته است : اين سخن خطاست . و خليل و سيبويه و جميع كسانى كه علمشان مورد وثوق است ، اين سخن را جائز نشمرده‌اند . و ثمّ براى چيزى است كه بوده باشد بعد از آن چيزى كه قبل از آن ذكر شده است ؛ و در غير اين صورت استعمال نمىشود . »