قمرى است . و اين مرد بزرگ از اساطين و فحول علماء شيعه و از اعاظم روات و اكابر از موثّقين بوده است . و چون سلسلهء سند روايت وى تا معصوم كه در اين حديث آمده است همگى صحيح است ، فلهذا اين روايت از صحاح است و در استنادش به معصوم و حجّيّت آن ترديد نيست . « 1 » و اگر اين « قصص الأنبياء » از اين مرد بزرگ نباشد ، بدون شكّ از سيّد اجلّ و اكرم و افخم : سيّد ضياء الدّين أبو الرّضا فضل الله راوندى است كه از شاگردان أبو علىّ پسر شيخ طوسى است ، و از اعيان و اعلام علماى شيعه و موثّقين است كه در راوند كاشان نزول نموده و آنجا را مسكن و محلّ اقامت خود قرار داده است .
شرح حال وى را مفصّلا مرحوم سيّد جلال الدّين محدّث ارموىّ در مجموعهء اشعارى كه از ايشان به ضميمهء كتاب « نقض » بطبع رسانيده است ، بيان كرده ، و در تبحّر و تضلّع ايشان در علوم و ادبيّت و عربيّت داستانها نقل كرده است .
و بنابراين اگر « قصص الأنبياء » مذكور از تأليفات ايشان هم باشد ، در كمال اتقان ، و روايت وارد در موضوع ما صحيحة السّند خواهد بود .
و امّا روايت عيّاشى ، از سلمان فارسى است كه او گفت :
إنّ الله لمّا خلق آدم فكان أوّل ما خلق عيناه ، فجعل ينظر إلى
هامش
( 1 ) - علّامهء خبير و محدّث كبير ، آقاى حاج شيخ آقا بزرگ طهرانى در « الذّريعة » ج 17 ، ص 105 ، شمارهء 574 دربارهء « قصص الأنبياء » گويد : « از قطب الدّين هبة الله راوندى است .
و از او فارس در « سعد السّعود » نقل كرده است . و صاحب « رياض » ، و همچنين در « بحار » از كتاب سيّد ابن طاووس : « النّجوم » ، و « فلاح السّائل » آن را به سيّد فضل الله أبى الرّضا راوندى تلميذ أبو على نسبت دادهاند . و ليكن تعدّد آن امكان دارد كه هر كدام از آن دو بزرگوار تأليف جداگانهاى به نام « قصص الأنبياء » داشته باشند ؛ و الله العالم . » - انتهى موضع الحاجة .