ثُمَّ قَالَ : وَ كُلَّ رِبًا كَانَ فِى الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمِى ؛ وَ أَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَلِّبِ . أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ ؟ ! قَالُوا : نَعَمْ ! قَالَ : اللَهُمَّ اشْهَدْ ! « 1 »
« پس از آن فرمود : تمام رباهائى را كه از جاهليّت باقى مانده است ساقط نمودم و همه را از بين برده و از اعتبار انداختم ، و در زير گام خود نهادم . و أوّل ربائى را كه از اعتبار ساقط كردم ، رباهاى عبّاس بن عبد المطلّب عموى من است كه نزديكترين فرد به خود من است .
آيا من إبلاغ كردم و حكم را رساندم ؟ ! گفتند : آرى يا رسول الله ! رسول خدا عرض كرد : پروردگارا شاهد باش ! »
در اينجا همچنين مىبينيم پيغمبر أكرم صلّى الله عليه و آله به همان قسمى كه در عرفات خطبه خواندند ، و به همان گونهاى كه استشهاد كردند ، در اين خطبه هم خون مسلمان و مال مسلمان را محترم مىشمارند . خون غير مسلمان احترام ندارد ؛ مال غير مسلمان احترام ندارد مگر اينكه در تعهّد إسلام در آيند .
مشركينى كه بواسطهء معاهده در تعهّد إسلام در آيند خون و مالشان ارزش دارد و محفوظ است ؛ چون عنوان معاهده ، مسلمانان را در حفظ خون كفّار متعهّد مىكند ؛ و بر أساس آن پيمان ، هر مشركى كه در ذمّهء إسلام است خونش و مالش محترم است . و أمّا از اين گذشته ، غير مسلمانِ غير مُعاهد هيچ احترام و ارزشى ندارند .
ارزش أفراد بشر در نزد پروردگار به إيمان و إسلام است . كسى كه إيمان به پروردگار و إسلام ندارد مثل بهائم است . اگر جسدش در بيابان هم بيفتد واجب نيست إنسان آن را دفن كند ؛ همانجا مىماند تا اينكه در سوزش آفتاب گداخته شود ، يا حيوانات او را از بين ببرند ؛ مثل حيوانى كه مرده باشد .
هامش
( 1 ) « إمام شناسى » ج 6 ، ص 139 ؛ بنقل از « تاريخ يعقوبى » طبع بيروت ، ج 2 ، ص ، 209