وَ سَأَلَ سَلِمَةُ بْنُ يَزِيدَ رَسولَ اللَهِ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ ( وَ ءَالِهِ ) وَ سَلَّمَ فَقالَ : يا نَبىَّ اللَهِ ! أرَأَيْتَ إنْ قامَتْ عَلَيْنا امَرآءٌ يَسْأَلونا حَقَّهُمْ وَ يَمْنَعونا حَقَّنا فَما تَأْمُرُنا ؟ !
سلمة بن يزيد از رسول خدا سؤال كرد كه : يا نبىّ الله ! به من خبر بده و مرا متوجّه كن كه اگر امرائى بر ما قيام كنند و حاكم شوند و حقّ خودشانرا از ما بگيرند ولى حقّى را كه ما مىخواهيم به ما ندهند ، در اين صورت تكليف ما چيست ؟ »
فَأَعْرَضَ عَنْهُ ، پيغمبر رويش را آن طرف كرد و اعتنا نفرمود ؛ ثُمَّ سَأَلَهُ ، باز سؤال كرد ، فَأَعْرَضَ عَنْهُ ؛ ثُمَّ سَأَلَهُ ، باز سؤال كرد فَجَذَبَهُ الاشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ ؛ فَقالَ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ ( وَ ءَالِه ) وَ سَلَّمَ : اسْمَعوا وَ أطيعوا فَإنَّما عَلَيْهِمْ ما حُمِّلوا وَ عَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُم . « 1 »
« در اين حال أشعث بن قيس او را به يك طرف كشيد كه بس است ديگر ، چقدر سؤال مىكنى ؟ ! در اين حال رسول خدا فرمود : بشنويد و إطاعت كنيد ! كلام امراء را بشنويد و إطاعت كنيد ؛ زيرا كه گناه آنها بر عهدهء خود آنهاست و گناه شما بر عهدهء خود شماست . » آنها تكليف خودشان را مىدانند شما هم تكليف خودتان را ، آنها وظيفهاى دارند و شما هم وظيفهاى ، دو نفر را توى يك قبر نمىخوابانند ؛ موسى به دين خود ، عيسى به دين خود .
بنا بر رأى عامّه ، فسق حاكم موجب خلع او از ولايت نمىشود
أيضاً در « الغدير » از باقلانى در « تمهيد » نقل كرده ، كه او گفته است : جمهور از أصحاب حديث و أعيان از علماء اين جمله را آوردهاند : لا يَنْخَلِعُ الإمامُ بِفِسْقِهِ وَ ظُلْمِهِ بِغَصْبِ الامْوالِ وَ ضَرْبِ الابْشارِ وَ تَناوُلِ النُّفوسِ الْمُحَرَّمَةِ وَ تَضْييِعِ الْحُقوقِ وَ تَعْطيلِ الْحُدود .
هامش
( 1 ) همان مصدر اين دو حديث را با سه حديث ديگر در كتاب « النّصّ و الاجتهاد » طبع دوّم ، ص 394 ؛ و أيضاً در رسالهء « فلسفة الميثاق و الولاية » طبع مكتبهء نينوى ، ص 26 و 27 آورده است .