ميان خود مردم هممَنْ لَهُ الْحَقّ و مَنْ عَلَيْهِ الْحَقّ وجود دارد . ) و اين حقوق را متكافى و مساوى قرار داد . هر جائى كه حقّى را لَهِ كسى قرار داد حقّى را هم عليه او وضع نمود ؛ و لذا آن حقّى كه عليه اوست مستلزم حقّى شده است لَه او .
از شدّت عدل و سعهء قسط ، تمام اين حقوق را متكافى و مساوى قرار داد ؛ و در هر جائى به مقدارى كه حقّى إيجاد كرد ، مستوجب حقّى شد نسبت به ديگرى . و اين حقوق را كه تماماً حقوق متساويه و متكافيه بوده ، بدون هيچ ظلمى بر تمام أفرادمَنْ لَهُ الْحَقّ و مَنْ عَلَيْهِ الْحَقّ از روى قسط و عدل واجب فرمود . »
عظيمترين حقوق واجبه ، حقّ والى بر رعيّت ، و حقّ رعيّت بر والى است
وَ أَعْظَمُ مَا افْتَرَضَ سُبْحَانَهُ مِنْ تِلْكَ الْحُقُوقِ حَقُّ الْوَالِى عَلَى الرَّعِيَّةِ ، وَ حَقُّ الرَّعِيَّةِ عَلَى الْوَالِى . فَرِيضَةٌ فَرَضَهَا اللَهُ سُبْحَانَهُ لِكُلٍّ عَلَى كُلٍّ ؛ فَجَعَلَهَا نِظَامًا لِالْفَتِهِمْ ، وَ عِزًّا لِدِينِهِمْ .
« عظيمترين چيزى را كه از اين حقوق خداوند واجب فرمود ، حقّ والى است بر رعيّت ( حقّ حاكم بر امّت ) ، و همچنين حقّ رعيّت است بر والى . اين دو حقّ از أعظم مَا افْتَرَضَ سُبْحَانَهُ مِنْ تِلْكَ الْحُقُوقِ هستند . اين حقوق فريضه و واجب است ؛ حقوقى نيست كه إنسان از زير بار آن بتواند شانه خالى كند . خداوند اين حقوق را بر همهء أفراد لِكُلٍّ عَلَى كُلٍّ واجب فرموده است .
اين حقوق را نظامِ براى الفت آنها و عزّتِ براى دين آنها قرار داده است كه اگر طرفين ( والى و رعيّت ) حقوق نسبت به هم را رعايت بنمايند ، الفت فيما بينشان بر أساسى استوار منظّم خواهد شد ، و مِهر و وِداد و محبّت از سراپاى والى و امّت خواهد باريد ؛ و دين و إيمان و عزّ و شرف آنها در أعلى درجهء از تمكين و عزّت خواهد بود . و ديگر ثُلمه و شكاف و ذلّت به هيچ طرف وارد نمىشود . »
در صورت مراعات حقوق والى و رعيّت مناهج دين استوار مىشود
فَلَيْسَتْ تَصْلُحُ الرَّعِيَّةُ إلَّا بِصَلاحِ الْوُلَاةِ ، وَ لَا تَصْلُحُ الْوُلَاةُ إلَّا بِاسْتِقَامَةِ الرَّعِيَّةِ ؛ فَإذَا أَدَّتِ الرَّعِيَّةُ إلَى الْوَالِى حَقَّهُ وَ أَدَّى الْوَالِى إلَيْهَا حَقَّهَا ، عَزَّ الْحَقُّ