شما از توحيد هراس نداريد ، و از وحدت مىترسيد ؟ ! اينها أسرار غامضهاى است كه حقيقتش را اگر سلمان بخواهد به مادون خود إبراز كند ، او تحمّل ندارد و مىگويد : اين شرك است .
اين أسرار ، حقيقت قرآن و نهايت سير بشر است ؛ و همهء أفراد بشر بايد اين راه را طىّ كنند تا به آنجا برسند . و پيغمبر كه براى پياده كردن اين معنى آمده است ، نمىشود إنسان را تربيت نكند و به آن معنى نرساند ؛ زيرا كه عالم ، عبث مىشود . از طرفى هم نمىتواند اين معنى را براى همه بازگو كند ، زيرا قابل إدراك براى همه نيست ؛ لذا تنها به أفرادى از خواصّ خود كه قابليّت آن را داشته باشند ، و ظرفشان سعه داشته باشد مىگويد . و اين مىشود جزء أسرار .
در بين بعضى از روايات از اين قبيل رموز يافت مىشود كه أئمّة أطهار عليهم السّلام آنها را به بعضى از خواصّ خود - بر أساس همان سيرى كه أئمّه هر يك از ديگرى تا أمير المؤمنين عليه السّلام ، و آنحضرت از رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم گرفتهاند - فرمودهاند .
خطبه « نهج البلاغهء » . . . وَ لَكِنْ أَخَافُ أَنْ تَكْفُرُوا فِىَّ بِرَسُولِ اللَهِ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ
در « نهج البلاغهء » آمده است كه : وَ اللَهِ لَوْ شِئْتُ أَنْ أُخْبِرَ كُلَّ رَجُلٍ مِنْكُمْ بِمَخْرَجِهِ وَ مَوْلِجِهِ وَ جَمِيعِ شَأْنِهِ لَفَعَلْتُ ! وَ لَكِنْ أَخَافُ أَنْ تَكْفُرُوا فِىَّ بِرَسُولِ اللَهِ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ . أَلَا وَ إنِّى مُفْضِيهِ إلَى الْخَآصَّةِ مِمَّنْ يُؤْمَنُ ذَلِكَ مِنْهُ . وَ الَّذِى بَعَثَهُ بِالْحَقِّ وَ اصْطَفَاهُ عَلَى الْخَلْقِ مَا أَنْطِقُ إلَّا صَادِقًا . وَ قَدْ عَهِدَ إلَىَّ بِذَلِكَ كُلِّهِ ، وَ بِمَهْلِكِ مَنْ يَهْلِكُ وَ مَنْجَى مَنْ يَنْجُو ، وَ مَآلِ هَذَا الامْرِ . وَ مَا أَبْقَى شَيْئًا يَمُرُّ عَلَى رَأْسِى إلَّا أَفْرَغَهُ فِى أُذُنَىَّ وَ أَفْضَى بِهِ إلَىَّ ؛ الخطبة . « 1 »
قسم به خدا ، اگر من بخواهم ، به هر يك از أفراد شما خبر مىدهم كه : از كجا بيرون آمده و به كجا داخل مىشود ! ( يعنى از كدام راه آمده ، و به كدام راه مىرود ! مبدأش چه بوده ، و بعدش چه خواهد بود ! و به تمام شؤون او و
هامش
( 1 ) « نهج البلاغهء » خطبهء 173 ؛ و از طبع مصر با تعليقهء شيخ محمّد عبده ، ج 1 ، ص 324 و 325