وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ
« 1 » عمل نمود ، به اين جهت بود كه بزرگان و پيرمردهاى مدينه گفتند : يا رسول الله ! ما صلاح نمىدانيم جنگ را بيرون از مدينه قرار دهى ! در خود مدينه جنگ خواهيم نمود . هيچ سابقه ندارد كه جنگى با ما واقع شده باشد ، و ما در داخل مدينه باشيم و دشمن پيروز شده باشد . آنها مقدارى بيرون مدينه مىمانند و آذوقه شان تمام مىشود و بر مىگردند و مىروند . ما هم در حصار خود هستيم ، و زنها و بچّهها هم به آنها سنگ و تير مىزنند ، و همه متفرّق مىشوند .
أمّا جوانها كه در جنگ گذشته ( در صحنهء بدر ) حاضر نشده بودند ، و داستان فداكاريهاى بدريّون به گوش آنها رسيده بود ، گفتند : ما مىخواهيم برويم و در بيرون مدينه جنگ كنيم ؛ و چنان ضرب شستى به دشمن نشان دهيم كه تا تاريخ باقى است ، نام شجاعت ما ثبت و ضبط شود !
و در حالى كه پيغمبر أكرم هم ميل نداشتند جنگ در بيرون مدينه صورت بگيرد ، و ترجيح مىدادند در خود مدينه باشند ، هر كدام از اين جوانان بلند شدند و يك فصل مُشبِعى از مزايا و مرجّحات نبرد در بيرون از مدينه را ياد آور شدند كه : ميدان است ، جنگ است ، فداكارى و إيثار است ، و اگر هم إنسان كشته شود يا بكشد به بهشت مىرود . بودن ما در مدينه ننگ است كه بگويند : كفّار براى جنگ آمدند ، و پيغمبر و مسلمانها ترسيدند و از خانههاى خود بيرون نيامدند .
اين براى ما ننگ است . مرد بايد شمشير دست بگيرد و بيرون برود ، و أمثال اين عبارات .
خلاصه اينكه ، پيغمبر هيچ ميل به جنگ در بيرون مدينه را نداشتند و رأى همان أصحاب قليل را انتخاب فرمودند و صلاح هم همين بود ؛ ولى اينها إصرار كردند و حتّى بعضىها گفتند : يا رسول الله ! مگر تو نمىگوئى : اگر إنسان بكشد يا كشته شود به بهشت مىرود ؟ ! ما مىخواهيم كشته بشويم ! خداوند
هامش
( 1 ) قسمتى از آيه 159 ، از سورهء 3 : ءَال عمران