« أبداً خداوند راهى را براى كافرين نسبت به مؤمنين قرار نخواهد داد ، تا اينكه كافرين بوسيلهء آن راه - گرچه جزئى باشد - تسلّط و استيلاء و قدرتى عليه مؤمنين داشته باشند . » خداوند چنين راهى را
« لِلْكافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ »
به نفع كافرين و عليه مؤمنين جعل نفرموده است .
« عَلَى » به معنى سلطه و استيلاء است . يعنى نفوذ و قدرت و هيمنه و سيطرهء كفّار بر مؤمنين صحيح نيست ؛ أمّا به عكس ، اگر مؤمنين بر كافرين راه پيدا كنند صحيح و درست مىباشد . زيرا نه تنها إنَّ اللَهَ جَعَلَ لِلْمُؤْمِنينَ عَلَى الْكافِرينَ سَبيلًا ، بلكه جَعَلَ عَلَيْهِمْ سُبُلًا ؛ چون آن راهى كه مؤمن بر كافر پيدا مىكند ، موجب عزّت و شرف و إيمان و هدايت و تربيت كافر است .
هر گونه حكومتى از كافر بر مؤمن ، طبق آيه قرآن منفىّ است
اينكه خداوند مؤمنين را أمر به جهاد و ريختن خون خود مىنمايد ، بدين جهت است كه يك شخص مشرك إيمان بياورد ! خداوند براى مؤمن نسبت به كافر چنين سبيلى را جعل فرموده است ؛ أمّا هيچگونه راهى را براى كافر ( تكويناً و تشريعاً ) براى غلبه و سيطرهء بر مسلمين جعل نفرموده است .
أمّا در عالم تكوين كافر نمىتواند نفوذى بر مؤمن داشته باشد ، چون مؤمن بر أساس إيمانى كه دارد و در قلب او نفوذ پيدا كرده است ، اگر هزار سال هم با كافر بنشيند او نمىتواند در قلب مؤمن نفوذ و راه پيدا كند ؛ چرا كه إيمان
هامش
همين سوره ، نتيجهء ولايت كفّار بر مؤمنين را بيان ميفرمايد :يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَ تُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطاناً مُبِيناً.
در اين آيه بوضوح مىرساند كه : نتيجه و أثر ولايت كفّار بر مؤمنين ، ذلّت و خوارى و تباهى دنيا و آخرت ، و از دست دادن تمام سرمايههاى إنسانيّت و فضيلت و شرف آدميّت است كه با اختيار خود شما ، خداوند بوسيلهء حكومت كافران براى شما تقدير كرده است ؛ سلطنت و قدرت كفّار بر شما در صورت ولايت آنها ، سلطنت خداوند است بر شما براى تباهى شما كه به إراده و اختيار خودتان پيش آمده است . در اين آيه توحيد أفعالى خدا روشن و آشكار است كه : قدرت و حكومت كافران بر مؤمنان عين قدرت و حكومت خداست بر مؤمنان كه در أثر اتّخاذ آنها را به ولايت ، نصيب و دامنگير مسلمانان شده است