( وَ إِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ * فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَناً قَلِيلًا فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَ وَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ )
« 1 » .
در اين روايت ، حضرت عسكرىّ عليه السّلام تمسّك مىكنند به قول حضرت صادق عليه السّلام در جواب مردى كه از علّت فرق بين عوام يهود و عوام ما سؤال نمود . حضرت در ضمن بيانى مىفرمايد :
فَأَمَّا مَنْ كَانَ مِنَ الْفُقَهَآء صَآئِنًا لِنَفْسِهِ ، حَافِظًا لِدِينِهِ ، مُخَالِفًا عَلَى هَوَاهُ ، مُطِيعًا لَامْرِ مَوْلَاهُ فَلِلْعَوَآمِّ أَنْ يُقَلِّدُوهُ .
« هر كدام از فقهاء كه نفس خود را در مصونيّت نگهداشته ، حافظ دين خويش ، مخالف هواى نفسش ، و مطيع أمر مولاى خود باشد ، بر همهء عوام لازم است كه از او تقليد كنند . »
تقليد به معنى قِلاده بر گردن غير انداختن است . تقليد به اين معنى نيست كه شخص مقلِّد ، قِلادة أمر و نهى و التزام به إطاعتِ از مقلَّدش را بر گردن خود مىاندازد ؛ زيرا كه اين تَقَلُّد است . بلكه تقليد به معنى قلاده انداختن برگردن غير است . يعنى مُقَلِّد بار خود را بر گردن مجتهد مىاندازد . و مجتهد علاوه بر اينكه بار خود را تحمّل مىكند ، بايد بار مقلِّدين خويش را هم به دوش بكشد . « فَلِلْعَوَآمِّ أَنْ يُقَلِّدُوهُ » يعنى تقليد ميكنند او را . قلادة عمل و اتّكاء و اعتماد و وساطت در علم و أخذ أحكام كتاب و سنّت را بر گردن او مىاندازند ؛ مِنْ قَلَّدَهُ السَّيْفَ ، يعنى : شمشير را حمائل او كرد ؛ بر كمر او بست ، و او را متحمّل شمشير كرد .
اينكه مىگويند : پادشاه به وزير خودش تقليد سيف مىكند ، معنيش اينست كه : او را متحمّلِ اين مسؤوليّت ( شمشيردارى ) مىكند .
هامش
( 1 ) آيات 78 و 79 ، از سوره 2 : البقرة