اينچنين بوده است . و إلّا حضرت أصلًا او را به ولايت منصوب نمىكردند . و مالك كه از ناحية خود بايد به جنود و أصحاب صناعات و أرباب خراج و مسؤولين ديوان و متصدّيان امورِ رسيدگى به مردم و كُتّاب خاصّه و كُتّاب عامّه و غير اينها رسيدگى كند و بر همهء آنها ولايت و سيطره داشته باشد ، مىبايست در مرحلة أوّل ، خود أعلم باشد تا اينكه بتواند أعلم را بشناسد و آنها را بر اين مصادر قضاء و رفع منازعات و خصوماتِ بينَ النّاس منصوب نمايد .
عيناً مانند اين است كه فى المَثل بدستور إنسان ، يك استاد طبّ به رياست دانشگاهى منصوب شود ، كه بدينوسيله شاگردانى را در رشتههاى مختلف تربيت نمايد ؛ در اين صورت او بايد از همهء آنها أعلم باشد . و صحيح نيست گفته شود كه : با اينكه آن شخص استاد است و متصدّى امور شاگردان و تعيين و تكليف آنان مىباشد و مسؤوليّت همهء آنها هم بعهدة اوست ، در عين حال ضررى ندارد كه خود ، فاقد صفات و بصيرت و درايت شاگردان باشد .
پس ممكن است به قرينة مقاميّه ( نصب مالك براى ولايت مصر بوسيله آنحضرت ) در اين روايت ، لزوم أعلميّت را براى ولايت و فقاهت مالك استفاده نمود . بلكه قطعاً اين روايت ، دلالت بر ولايت فقيه و حتّى أعلميّت او دارد .
يكى از آياتى كه با آن مىتوان استدلال بر لزوم و وجوب فتوى نمود ، آيه مباركه « نَفْر » مىباشد . و أحدى به اين آيه استدلال بر ولايت فقيه ننموده است ، و ما براى إثبات اين مطلب كه اين آيه دلالت ندارد ، توضيحات مختصرى پيرامون آن مىدهيم .
رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم در مدينه براى غزوة تبوك كه در سال نهم از هجرت واقع شد ، إعلان بسيج عمومى كردند ، و مىبايست تمامى أفراد براى شركت در جنگ حركت نمايند . غزوة تبوك در تابستان واقع شد . هوا گرم و مشكلات زياد بود . ميوههاى درختان رسيده و هنگام درو نمودن زراعتها بود ؛ و اگر حركت مىكردند ميوهها و زراعتها از بين مىرفت . و از طرفى حكم
ولايت فقيه در حكومت اسلام (فارسى) — صفحة 182
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٨٢