و اين حكم ( إرث از جهت رَحِميّت ) باقى خواهد بود تا زمان ظهور حضرت إمام زمان عجلّ الله تعالى فرجه الشّريف . و در آن زمان باز طبق روايتى كه صدوق نقل مىكند ، حكم إرث بر أساس اخوّت دينى باز مىگردد ، نه بر أساس رحميّت .
مرحوم صدوق در آخر كتاب إرثِ « مَن لا يَحضُرُهُ الْفَقِيه » نقل مىكند از حضرت صادق عليه السّلام كه فرمود : إِنَّ اللَهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى ءَاخَى بَيْنَ الأرْوَاحِ فِى الاظِلَّةِ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ الاجْسَادَ بِأَلْفَىْ عَامٍ ، فَلَوْ قَدْ قَامَ قَآئمُنَا أَهْلَ الْبَيْتِ وَرَّثَ الاخَ الَّذِى ءَاخَى بَيْنَهُمَا فِى الاظِلَّةِ وَ لَمْ يُوَرِّثِ الاخَ فِى الْوِلَادَة « 1 »
« خداوند تبارك و تعالى در أظلّه ( يعنى در أصل و در ظلال ، كه عالم خلق پديد نيامده بود ) بين أرواح عقد اخوّت بست ( آن أرواحى كه در اينجا با يكديگر بسيار نزديك هستند ، در آنجا بين آنها عقد اخوّت بسته شده است ) قبل از اينكه أجساد و أجسام را خلق كند به دو هزار سال فاصله . پس وقتى كه قائم ما أهل بيت ظهور كند و قيام نمايد ، إرث مىدهد به آن برادرى كه با برادر ديگر در أظلّه و در أصل ، ميان آنها عقد اخوّت بسته شده است ، و به برادرانى كه از جنبهء ولادت و رحميّت برادر هستند ، ديگر إرث نمىدهد . »
از آيه : النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ
، همچون :
أَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ
ميتوان يك كتاب از أحكام ولايت را استخراج نمود
شاهد ما در اين آيه مباركه اين مطالب نبود - اينها به مناسبت بيان آيه ذكر شد - بلكه شاهد فقط در همان صدر آيه است :
النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ .
إنسان صاحب اختيار خودش است ، و از هر كس به خودش نزديكتر مىباشد ، و بيشتر اختيار خود را دارد . هيچ كس مثل خود إنسان ، بر إنسان نفوذ و تصرّفى ندارد ؛ حركات و سكنات إنسان ، همه مال خود اوست . و خلاصه خود مختارى جز سرشت إنسان است .
هامش
( 1 ) « من لا يحضره الفقيه » ج 4 ، باب نوادر المواريث ، صفحهء 254 ، از طبع نجف ، روايت آخر