تا ميرسد به اينجا كه عرضه ميدارد :
سُبْحَانَكَ لَا تُحَسُّ وَ لَا تُجَسُّ وَ لَا تُمَسُّ ، وَ لَا تُكَادُ وَ لَا تُمَاطُ وَ لَا تُنَازَعُ وَ لَا تُجَارَى وَ لَا تُمَارَى وَ لَا تُخَادَعُ وَ لَا تُمَاكَرُ . « 1 »
« منزّهى تو اى خداوند ! به حسّ در نمىآئى ، و لمس نمىشوى ، و دستى به تو نميرسد ، و نيرنگ و حيلهء كسى در تو اثر ندارد ، و چيزى ترا دور نمىسازد و منازعه و مقابله و برابرى با تو نمىكند و به جدال و دعوا با تو بر نمىخيزد و تو را گول نميزند و فريب نميدهد و با تو مكر و تزوير و نيرنگ نمىبازد . »
اينگونه خطاب با خدا بطور جدّ و يقين هنگامى دست ميدهد كه توحيد براى گوينده منكشف شده باشد .
و مثلًا در « صحيفهء ثانيهء علويّة » از أمير المؤمنين عليه السّلام اين دعا وارد است كه :
يَا مَنْ لَيْسَ مَعَهُ رَبٌّ يُدْعَى ، يَا مَنْ لَيْسَ فَوْقَهُ خَالِقٌ يُخْشَى ، يَا مَنْ لَيْسَ دُونَهُ إلَهٌ يُتَّقَى ، يَا مَنْ لَيْسَ لَهُ وَزِيرٌ يُرْشَى ، يَا مَنْ لَيْسَ لَهُ نَدِيمٌ يُغْشَى ،
هامش
- و مرحوم فيض علَيه الرّحمة پس از لَمْ تُمَثَّلْ فَتَكونَ مَوْجوداً گفت : لانَّ ما يَقبَلُ التَّمَثُّلَ يَقبَلُ الإيجادَ ؛ گويا تمثّل را به معنى مانند داشتن و موجود را به معنى « موجَد » اسم مفعول از باب إفعال به معنى هستى يافته و موجود شده گرفته است . و حاصل معنى اين مىشود كه : تو مانند ندارى تا آنكه مخلوق باشى . و سيّد شارح علَيهالرّحمه وجود را چنان كه ما گفتيم به معنى ادراك كردن آورده ، امّا تمثّل را مانند فيض رحمَه اللهُ به معنى مانند داشتن دانسته است و از او عجيب است ؛ و الجوادُ قد يَكبو .
و مُمَثَّل به معنى بر پا ايستاده و تمثال از همان مادّه است . در « نهاية » ابن أثير گويد : فى الحديث : فَقامَ النَّبىُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ مُمَثَّلًا يُروَى بكَسر الثّاء و فَتحها أى مُنْتصِبًا قائِماً . و فيه : أشدُّ النّاسِ عذاباً مُمَثِّلٌ أى مُصَوِّرٌ . و يُقال : مَثَّلْتُ بِالتَّثْقيلِ و التَّخفيفِ ، إذا صَوَّرْتَ مِثالًا . و التِّمْثالُ الاسم مِنه . و در حواشى داماد عليه الرّحمة در تفسير اين كلمه چيزى نيافتم . »
( 1 ) فقرهء 27 از دعاى 47 ( دعاى روز عرفه ) از « صحيفهء كاملهء سجّاديّة »