بر شهرهاى اسلامى تسلّط يابد و يا مسلمين را به اسارت بگيرد و يا اموالشان را غارت نمايد و أمثال اين تجاوزات به ناموس و ذرّيّه مسلمين ؛ و جهاد در اين نوع ، و دفاع و دفع دشمن بر آزاد و بَرده ( عبد ) و مرد و زن اگر به آنها احتياج باشد ، واجب است و موقوف به اجازه امام و يا حضور او نيست ، و همچنين به افراد مسلمان مورد تجاوز اختصاص ندارد ، بلكه بر هر كس كه از حمله و تجاوز دشمن بر مسلمين آگاه باشد - در صورتى كه قدرت مقاومت و دفاع افراد مورد حمله معلوم و مشخّص نباشد - واجب است كه در دفاع شركت نمايد ، و اين وجوب نسبت به افراد نزديكتر به آنها مؤكّدتر است ؛ و به افراد مورد حمله و قصد دشمن بخصوص واجب است كه تا حدّ قدرت دفاع كنند ؛ و در اين امر ، مرد و زن ، سالم و نابينا و مريض و لنگ و عبد و غير آنها مساوى هستند .
و در « روضةُ البَهيّه » ( شرح لمعه ) ميگويد : جِهاد چند قسم است :
جهاد ابتدائى با مشركين براى دعوتشان به اسلام .
و جهاد با كفّارى كه بر مسلمين قصد حمله دارند . بطورىكه بيم استيلاء و تسلّط شان بر بلاد اسلامى و يا غارت اموال مسلمين برود و أمثال اينها ، اگرچه كفّار اندك باشند .
و جهاد با كسى كه مىخواهد نفس محترمهاى را به قتل برساند ، يا مالى را ببرد و غارت كند و يا ناموسى را هتك و بى حرمتى كند ؛ بطور مطلق ؛ و از اين قسم است جهاد مسلمانى كه اسير مشركين است با آنها براى حفظ جان خودش ؛ و چه بسا كه به اين قسم ، دفاع گفته شود نه جهاد و اين تعبير بهتر است .
و جهاد با كسانى كه نسبت به امام ياغى شدند .
تا آنجا كه ميگويد : و ذكوريّت ( مرد بودن ) شرط وجوب جهاد است ، و جهاد به معنى اول بر زن واجب نيست ؛ امّا قسم دوم بر هر كسى كه قدرت و توانائى دارد اعمّ از مرد و زن و سالم و نابينا و مريض و عبد ( بنده ) و غير آنها واجب است .
اقسام جهاد در كلام كاشف الغطاء
مبسوطترين گفتار را در اين مقام شيخ اعظم كاشف الغطاء ( ره ) در « كشف