آنان را فرا گيرد مانند لباسى كه در بركنند ، و در اين صورت از شدّت آن ، لبهاى زيرين آنها سست شود و استرخاء پيدا كند تا به ناف آنان برسد ، و لبهاى زِبَرين آنها كشيده شود تا به سر آنان برسد . و هر وقت ارادهء خروج كنند ، با مقامع حديد يعنى گرزهاى آهنين زده شوند تا با آن گرزها دوباره در دوزخ بازگشت نمايند . « 1 »
بايد دانست كه تفسير كفّار در اين آيه به بنى اميّه از باب جَرْى و تطبيق است نه انحصار مدلول ، همچنان كه در آيات شريفهء قرآن همهء آنچه از اين قبيل است بر همين منوال است ؛ و گرنه در هر زمان و در هر مكان اگر افرادى پيدا شوند كه موضوع براى اين مجازاتها از نقطهء نظر تعدّى و تجاوز قرار گيرند ، اين مجازاتها دربارهء آنان إجرا مىگردد .
و نيز در همين تفسير دربارهء آيه :
وَ أَمَّا الَّذِينَ فَسَقُوا فَمَأْواهُمُ النَّارُ كُلَّما أَرادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْها أُعِيدُوا فِيها .
آورده است كه : چون در جهنّم وارد شوند ، به اندازهء هفتاد سال راه پائين مىروند ، و چون به طبقهء پائينتر آن رسيدند در اين حال جهنّم يك زفيرى مىكشد و صدائى از دل بر مىآورد كه همه را به بالاى جهنّم مىپراند ، و در اين صورت با گرزهاى آهنين دوباره آنان را به پائين مىرانند . « 2 »
هامش
( 1 ) « تفسير قمّى » ص 437
( 2 ) همان مصدر ، ص 513 ، در ذيل آيه 20 ، از سورهء 32 : السّجدة