مَكانٍ وَ ما هُوَ بِمَيِّتٍ
، وارد است كه : چون آن صَديد را كه آن مايع است به او نزديك كنند كه بياشامد ، ناپسند دارد و متنفّر مىگردد . و چون خيلى نزديك كنند ، صورتش كباب شود ، و پوست سرش با موها مجموعاً كنده شود . و چون بياشامد ، رودهها و امعاء او پاره پاره شود و در زير دو قدم او بيفتد . و از هر يك از آن جهنّميان به قدر يك دشت و به قدر يك وادى ، چرك خونين و يا خون چركين و فلزّ گداخته خارج گردد .
و آن دوزخيان آنقدر گريه كنند كه از اثر آن در چهرههايشان مانند جوى و نهر ، اشك سرازير شود . و سپس اشك منقطع شود و به جاى آن خون گريه كنند . و خون جارى گردد بطورى كه اگر بنا شود كشتىها در آن اشكها و خونها جريان پيدا كنند ، مىتوانند جارى شوند ؛ و اينست معناى گفتار خداوند :
وَ سُقُوا ماءً حَمِيماً فَقَطَّعَ أَمْعاءَهُمْ
« 1 » « 2 »
و نيز در همين تفسير دربارهء آيه :
فَالَّذِينَ كَفَرُوا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيابٌ مِنْ نارٍ يُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُؤُسِهِمُ الْحَمِيمُ * يُصْهَرُ بِهِ ما فِي بُطُونِهِمْ وَ الْجُلُودُ * وَ لَهُمْ مَقامِعُ مِنْ حَدِيدٍ * كُلَّما أَرادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْها مِنْ غَمٍّ أُعِيدُوا فِيها وَ ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ
. « 3 »
وارد است كه : مراد از كفّار در اينجا بنى اميّه هستند . و آتش آنطور
هامش
( 1 ) ذيل آيه 15 ، از سورهء 47 : محمّد
( 2 ) « تفسير قمّى » ص 344 و 345 ، در ذيل آيه 17 ، از سورهء 14 : إبراهيم
( 3 ) قسمتى از آيه 19 و آيات 20 تا 22 ، از سورهء 22 : الحجّ