خداى تعالى : يا أيها الذين آمنوا
كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ
« 1 » مأمور به تصرّف در آنهاست .
و خداوند از هيچيك از آنها پرسش نمىكند ؛ و اگر پرسشى كند مانند اينست كه ميزبان از ميهمان پرسش كند كه چگونه خورده است ؟ و براى چه خورده است ؟ و چه مقدار خورده است ؟ و چرا به اندازه اى كه خورده است براى ميزبان كار نكرده است ؟ و البتّه چنين پرسشى از بشر قبيح است ! تا چه رسد به خالق بشر .
و كسى كه از ولايت منقطع شود ، تمام نعمتهاى صوريّه كه در دست اوست غصب است ؛ و مالك و حاكم ، اختيار دارند كه از تصرّفاتى كه غاصب در مال مغصوب نموده است ، پرسش كنند ؛ و در اين پرسش قبحى نيست .
و در آيه شريفه چون مورد خطاب حضرت حقّ ، محجوبينى هستند كه از ولايت منقطع مىباشند ، مراد از نعيم ولايت است ، و از آن گذشته جميع ملائمات حيوانيّه و انسانيّه است ، و پرسش از اداء شكر آنهاست كه آيا آنها را بجا و بموقع مصرف كرده است ، يا نه در غير موقع مصرف نموده است ؟
بنابراين معناى آيه چنين مىشود كه : زمانى كه حجاب خيال و پردهء اوهام از ديدهء بصيرت شما برداشته شود و به خانه علم وصول پيدا كنيد ؛ و جحيم و دوزخ و آلامش را ، و بهشت و لذّاتش را مشاهده
هامش
( 1 ) آيه 81 از سورهء 20 : طه ، اى كسانى كه ايمان آورده ايد ، بخوريد از طيّبات آن چيزهائى كه ما روزى شما قرار دادهايم .