از فراست و هوشيارى مؤمن غافل مباشيد ! چون مؤمن به نور الله مينگرد .
مؤمن به نور خدا مىبيند ، و به نور خدا مىشنود ، و با دست خدا دادوستد مىكند ، چون هر چه داشته در راه خدا داده و از مضيق جهات و عالم شهوت بر آمده ؛ و با علم خدا علم دارد و مينگرد .
اين يك حال تجرّدى است كه براى انسان بواسطهء تفكّر و تأمّل و عبادت پيدا مىشود .
پس همينطور كه انسان يك قلب صنوبرى مادّى دارد و يك بدن مادّى دارد ؛ اگر قلبش از كار بيفتد بدنش مىميرد ؛ و متعفّن ميگردد ، يك قلب معنوى و يك خزينه علم دارد كه اگر خدا آن را به نور خود منوّر كند ، جانش زنده است ، و اگر منوّر نكند ، مرده است ؛ گرچه بدنش زنده باشد و حركات طبيعى او انجام گيرد .
و لذا در آيه قرآن داريم :
أَمْواتٌ غَيْرُ أَحْياءٍ
. « 1 »
آن كسانى كه از ايمان و توحيد خبرى ندارند و مؤمن نيستند ؛ اينها مردگانى هستند ، زنده نيستند . بلكه ادراك و شعور ندارند و نيز داريم :
صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَعْقِلُونَ
. « 2 »
« آنان كرانى هستند ، و لالانى ، و كورانى ، پس ايشان تعقّل
هامش
( 1 ) آيه 21 ، از سورهء 16 : النّحل ؛ و آيه اينطور است :أَمْواتٌ غَيْرُ أَحْياءٍ وَ ما يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ .« اينها مردگانى هستند غير زنده ، و ادراك و شعور ندارند كه چه موقع برانگيخته ميشوند . »
( 2 ) ذيل آيه 171 ، از سورهء 2 : البقرة