داراى درجات و مراتب متفاوتى است آن فرشتگان هم داراى درجات و مراتب مختلفى هستند ، يا نه ؟
اختلاف ملائكه شهادت بر حسب اختلاف درجهء بندگان است
آرى ، آنها نيز داراى درجات مختلف مىباشند ، بعضى از اصناف آنها از ملائكهء مقربند ، مانند جبرائيل و ميكائيل و إسرافيل و عزرائيل . و بعضى زير دست آنها هستند ؛ و جنود و لشگريان آنها به شمار مىآيند ؛ تا برسد به ملائكهء جزئيّه كه هر شخص يك ملك مخصوص به خود دارد ؛ فرشتگان رقيب و عتيد موكّل بر اعمال انسان هستند ، ولى اعمال و كيفيّت و درجهء آنها تفاوت دارد ؛ از نقطهء نظر صحّت و مقدار تقرّب و خلوص در نيّت متفاوت هستند ؛
اختلاف توبهء افراد بشر بر حسب اختلاف درجهء گناه
افراد عادى گناهشان همين معاصى است كه انجام ميدهند ؛ زنا ، دروغ ، قمار ، شرب خمر ، تعدّى به نواميس و حقوق و اعراض مردم ، عامّهء افراد مردم از اين قبيل گناهان انجام ميدهند و امّا مؤمنين چنين نيستند يعنى ملكهء عدالت در آنها پديد آمده است و آن ملكه نفس آنها را از ارتكاب اينگونه معاصى كبيره منع مىكند . اينان از خواصّ مردمان مىباشند ، ولى گناهانى كه براى آنها است يك شكل ديگر است ، اشتغال به غير الله است . توجّه به غير خدا براى آنان گناهست ؛ يعنى خواصّ در مرتبه و مقامى هستند كه اگر در شبانه روز ساعتى از خدا غفلت كنند بايد توبه كنند ؛ چون آن توجّه به غير براى آنها گناه است .
وقتى كه اين صفت را در خود ملكه كردند ؛ و غرق در اسماء و صفات حقّ شدند ؛ و غفلت از حقّ پيدا نكردند خداوند آنان را به درجهء بالاتر و والاترى ترقّى ميدهد ؛ و از أصفياء خود ميگرداند .